Van Gent naar de sterren: EDGX geeft satellieten extra rekenkracht

In België hebben we best een sterke ruimtevaartindustrie. Er zijn zo’n 30 onderzoeksgroepen actief aan de verschillende universiteiten en meer dan 100 ruimtevaartbedrijven in België. En dankzij de bruisende digitale tech scene in Gent konden de oprichters van EDGX geen betere locatie gekozen hebben om te landen met hun startup.

We spraken met deze twee ambitieuze ondernemers, die eind vorig jaar zelfs de ‘ESA Rising Star’ in ontvangst mochten nemen. 'Ik zie EDGX echt uitgroeien tot een wereldspeler op vlak van ‘computing in space’,' zegt Nick.

In den beginne

In januari 2024 start EDGX op met twee mensen. Ondertussen, twee jaar later, zijn ze met 16. Een bijzonder snelle groei, maar dat was ook nodig. 'Vanaf 2019 zie je een verhoogde interesse in AI in de ruimte,' zegt Nick. 'Toen werd duidelijk dat er heel veel data gegenereerd werd aan boord van de satellieten, en dat het heel duur was om die data te downloaden. De klik was dan ook heel snel gemaakt, in mijn hoofd. 

Het eerste product dat we ontwikkelden, is een AI-computer, onze ‘edge-computer’. Onze klanten zijn satellietoperatoren en -fabrikanten. Die computer integreren ze dan in hun satellieten, met als doel om snel data uit de ruimte en intelligente inzichten te leveren aan overheidsklanten, defensiedepartementen of commerciële bedrijven. Daarnaast bieden we dit ook aan voor ruimteagentschappen, zoals ESA of NASA, die deze toestellen gebruiken in wetenschappelijke missies.'

Voor Wouter was een traineeprogramma bij ESA vlak na zijn studies als burgerlijk ingenieur zelfs dé ultieme droom. 'Maar toen ik eindigde op de tweede plek, moest ik denken aan die ontmoeting met Nick op een ruimtevaartbeurs in Leuven. En zo ging de bal aan het rollen. Ondertussen heb ik hier veel meer geleerd dan ik ooit had kunnen leren bij ESA, trouwens. Ik was de eerste werknemer en we hebben samen de puzzel van EDGX gelegd. Uiteindelijk ben ik als mede-oprichter, als CTO, mee ingestapt en nu zitten we hier.' (lacht)

Even terug naar die klanten. 'Je zou het niet meteen verwachten,' zegt Wouter, 'maar de markt in de ruimte is zelfs heel erg verhit aan het geraken. Heel veel grote bedrijven, à la IBM en Google, kijken of ze de stap naar de ruimte kunnen zetten. Ik denk dat we binnen een paar jaar echt gaan schrikken van wie er nu juist allemaal in de ruimte actief is.'

'In oorsprong hebben we EDGX opgericht om het probleem in de ruimte op te lossen,' zegt Nick 'om die data makkelijker te downloaden die die satellieten genereren. Maar wat je nu vaak hoort en leest, is dat die AI-modellen heel veel energie vragen in datacenters op aarde. Die grote bedrijven waar Wouter naar verwijst, willen die datacenters naar de ruimte brengen. Want, op termijn, zullen we betere en goedkopere energie kunnen halen uit de ruimte, dichterbij de zon.'

De ruimtevaartindustrie in België

Flanders Space brengt zo’n 48 ruimtevaartbedrijven samen in Vlaanderen en Wallonie Espace doet hetzelfde voor bedrijven over de taalgrens. Daarnaast heb je enkele grotere spelers, zoals Aerospace lab en Redwire. 'Ondertussen hebben we zelf ook sterke netwerken uitgebouwd,' zegt Nick. 'Zo kunnen we heel gericht de huidige problemen in de ruimtevaart aftoetsen. Hoe lossen anderen dit op? We kunnen heel veel leren van elkaar. 

Van in het begin hebben we ervoor gekozen om heel open te zijn over hoe we ontwikkelen en testen. Zowel naar onze klanten als naar anderen binnen de industrie. Zo konden we vertrouwen opbouwen. Want het is niet zomaar iets, het gaat hier telkens om aanzienlijke investeringen met een grote impact voor bedrijven.'

'Dankzij ons eerste product,' zegt Wouter, 'konden we aantonen hoever we al stonden en verworven we geloofwaardigheid. Mensen zagen in dat we wel iets konden opleveren. (lacht) En dan beginnen ze te praten over de echte problemen die ze hebben. Dat eerste product is een vertrekpunt. Dan start de dialoog en kijken we wat we nog meer kunnen bieden op vlak van hardware.'

€2,3 miljoen in financiering

Vorige zomer haalde het bedrijf €2,3 miljoen op. Dat kapitaal zal gebruikt worden om de R&D-lijn uit te breiden maar ook om de productie op een verantwoordde manier op te schalen. Nieuwe producten kennen een doorlooptijd van 18 tot 24 maanden, dus die extra middelen zullen focus en tempo brengen in de ontwikkeling. Tegelijk zetten ze in op capaciteit en testinfrastructuur. Meer produceren is één ding. Zorgen dat elk product dezelfde testen doorstaat, is pas echt belangrijk.

'Sinds begin dit jaar zitten we in de Moutstraat en hier zullen we materiaal kunnen zetten om ‘u tegen te zeggen,” zegt Wouter. “We hebben onder andere al een thermische vacuümkamer en shaker gekocht. Wie weet, lanceren we dan wel student-initiatieven waarbij ze onze apparatuur kunnen gebruiken. Hoe tof zou dat zijn, als ze alle testing bij ons kunnen doen en we samen aan iets nieuws kunnen werken?'

Testvlucht in de ruimte

'Alles wat we tot nu toe gedaan hebben,' zegt Nick, 'zal samenkomen in een testvlucht aan boord van SpaceX, de Falcon, in februari. Dan zullen we onze edge-computer effectief kunnen testen en valideren. Voor een aantal klanten zal dat de finale doorslag geven. En eens die satelliet daar rondzweeft, hebben we gewoon een product in de ruimte! Om daar het meeste uit te halen, verkochten we ook ‘compute-slots’ aan andere bedrijven, die dat kunnen gebruiken om hun software te testen.'

'Eigenlijk sluit dit aan bij de veranderende mentaliteit binnen ruimtevaarttechnologie,' zegt Wouter. 'Vroeger werden satellieten gelanceerd voor één specifiek doel en werd die data verkocht. Nu zie je dat meer en meer bedrijven infrastructuur lanceren om die dan te verhuren aan andere bedrijven, die dan kunnen kiezen welke data ze verzamelen.  Dan moet je natuurlijk wel een soort van server aan boord kunnen aanbieden. Die ‘compute-slots’ die we nu aanbieden, op deze missie? Dat is onze manier om die markt af te tasten.'

Technische risico's bij deze missie

What could possibly go wrong? Wel, veel, als je er zo over nadenkt. Maar dan vooral door elementen waar het team zelf geen enkele vat op heeft. 'Nu, wij zijn er zelf rotsvast van overtuigd dat het gaat werken,' zegt Wouter. 'Maar er is een hele resem aan uitdagingen waar we rekening mee moeten houden en waar we ook hier op aarde op getest hebben. Denk maar aan de vibraties, vanaf de lancering. We hebben het over gigantisch hoge frequenties en een hoge G-kracht.  Een van de meest jammere verhalen die we gehoord hebben is dat er eens een connector losgekomen is door de vibraties. Dan heb je dus een hele dure missie voor iets wat, letterlijk, gewoon niet aangesloten is.

Daarnaast heb je het thermisch gegeven. We zitten nog redelijk laag, op een hoogte van 550 km, waardoor de temperatuur stabiel is tussen -20°C en 20°C. We hebben zelf getest van -40°C tot 80°C. De grootste uitdaging is dat dit schommelingen zijn die om het uur gebeuren. De meeste materialen zijn niet voorzien om op zo’n korte tijd zo te krimpen en uit te zetten. Hier, in onze thermische vacuümkamer kunnen we dat perfect testen. 

Tot slot hebben we nog te maken met radiatie, die het sterkst is boven de polen en boven Zuid-Amerika. Maar dat zal in deze missie nog wel meevallen, doordat we niet zo hoog gaan.'

Locatie, locatie, locatie

'Onze startup verder uitbouwen vanuit Gent heeft voor ons zeker serieuze voordelen,' zegt Wouter. 'Het investeringslandschap is hier best mooi. Het feit dat we op dit moment het enige ruimtevaartbedrijf zijn in de regio, is ook een hele leuke. (lacht) Anderzijds maakt dat het ook wel wat moeilijker. We hebben geen gemeenschappelijke faciliteiten. Daarom zijn we nu een samenwerking met UGent aan het opbouwen. Een aantal projecten die ook effectief op die eerste missie meegaan. We merken aan alles dat hier nog een groot ‘untapped potential’ zit. Een witte pagina, waar we zelf op kunnen schrijven.'

'En het talent vindt ons, op dit moment,' zegt Nick. 'Dat is heel natuurlijk gegroeid. De eerste tien werknemers hadden helemaal geen achtergrond in de ruimtevaart. Maar nu, eens ze zoeken binnen de ruimtevaart, komen ze al snel bij ons uit. Ons team is echt wel een van de sterktes binnen het bedrijf. Vandaar dat we willen proberen om samen te gaan kijken naar de lancering van de satelliet, maar organisatorisch is dat niet zo makkelijk. Je krijgt pas heel laat een vaste datum.'

Wat brengt de toekomst?

Deze startup droomt groots. 'Ik zie EDGX echt als een wereldspeler voor ‘computing in space’,' zegt Nick overtuigd. 'Ik droom ervan dat op elke satelliet die de ruimte in gaat tenminste één van onze producten of diensten aan boord heeft. (lacht) Dat is het grootste dat je kan dromen: dat je echte problemen in de ruimte kan oplossen en dé referentie kan worden.'

'Je merkt ook dat er veranderingen aankomen,' zegt Wouter. 'Momenteel vliegen satellieten heel vaak solo rond. Maar binnenkort zullen ze wellicht intergeconnecteerd zijn, dat ze kunnen communiceren door middel van een optische link. Dat kan de industrie op zijn kop zetten. Data zal op een andere manier doorstromen. Computers hoeven dan niet op eenzelfde satelliet te zitten en dat opent de deur naar de hype van het moment.'

'Ja, datacenters in space,' zegt Nick. 'Daar hoor je nu veel over (zie ook dit artikel van Eos, nvdr). Toepassingen als ChatGPT of andere grote AI-modellen, die slorpen bijzonder veel energie op. Vandaag zijn er datacenters op aarde, die ruimte innemen, waterkoeling nodig hebben en veel energie, hoge werkkosten, enz. Ik verwacht dat het rond 2035 interessanter zal worden om die installaties in de ruimte te voorzien. Er zijn echter een heel aantal technische en economische struikelblokken die eerst moeten opgelost worden. Zo zal de lanceerkost verder moeten dalen, zoals die trend zich nu aftekent.'

Advies aan andere ondernemers

Welke algemene tips hebben deze ondernemers? 'Ik heb wel een advies over rekrutering,' zegt Wouter. 'Je kan mensen hebben die op papier perfect geknipt zijn voor de job in kwestie. Maar als je dan een interview afneemt, kan je toch merken dat je gevoel niet helemaal goed zit. Wij negeren ons buikgevoel nooit, eigenlijk. Als het niet goed zit, nemen we die persoon niet aan. We zijn daar heel consequent in. Zo hebben we een team gecreëerd van mensen met sterk gelijke normen en waarden. Zij dragen ons bedrijf echt mee uit. Dat bespaart ons heel wat kopzorgen.'

'Inderdaad,' treedt Nick bij. 'Voor mij is dat: leer loslaten. Zeker als je wil schalen. Er is een punt in die reis dat je bepaalde zaken moet loslaten en dat je ermee moet akkoord gaan dat iemand anders het doet. Dat zorgde bij mij voor een bepaalde opluchting. Vroeger probeerde ik veel meer controle te houden, over alle balletjes die in de lucht hingen. Maar er is ook een andere manier.'