Gezondheidsgidsen voor begeleiding kwetsbare groepen

Gezondheidsgidsen zijn vrijwilligers die de brug leggen tussen kwetsbare groepen en de eerstelijnsgezondheids- en welzijnszorg.

Gezondheidsgidsen verlagen drempels

Stad en OCMW Gent werken dag in dag uit aan een sterker armoedebeleid. Het pilootproject Gezondheidsgidsen (‘Community Health Workers’) zet in op het verlagen van drempels naar welzijn en gezondheid voor kwetsbare doelgroepen.

Het project speelt in op signalen uit het Gentse gezondheids- en welzijnsveld. Eerstelijnshulpverleners wezen onder meer op de hardnekkige ongelijkheid in het gebruik van gezondheidszorg, vaak als gevolg van sociale verschillen.

Binnen het project onderzoeken we hoe gezondheidsgidsen een brug kunnen slaan tussen kwetsbare groepen in onze stad en de bestaande welzijns- en gezondheidszorg. Ook willen we de kwetsbare burger versterken zodat hij of zij zelf beter de weg vindt naar hulp.

Wat willen we bereiken?

  • Toegang tot gezondheidszorg verbeteren
  • Kwetsbare groepen ondersteunen in het gebruik van gezondheidszorg
  • Gezondheidsvaardigheden en gezonde levensstijl promoten
  • Ongelijkheid en structurele toegankelijkheidsproblemen binnen de gezondheidszorg signaleren

Hoe gaan we te werk?

We leiden brugfiguren uit de doelgroep(en) op tot gezondheidsgidsen (community health workers) zodat zij kunnen optreden als eerste contactpersoon. De gezondheidsgidsen zijn vrijwilligers die vanuit hun achtergrond of ervaring meer voeling hebben met de problemen van mensen in de doelgroep.

Partners kunnen een gezondheidsgids inschakelen door een aanvraag in te dienen via het aanmeldsysteem. Daarna maken wij een match tussen de aanvraag en de gezondheidsgidsen. 
 

Taken van gezondheidsgidsen

De gezondheidsgidsen of community health workers kunnen heel wat taken opnemen, afhankelijk van de context waarin ze tewerkgesteld zijn. De gezondheidsgids neemt geen taken over van een maatschappelijk werker of gezondheidswerker (arts, gezondheidspromotor,…). Wel neemt hij of zij een ondersteunende rol op, aanvullend op het takenpakket van de professionals.

  1. Toeleiden van mensen naar eerstelijns gezondheids- en welzijnszorg
    • Begeleiden naar zorg- en welzijnsinstellingen: ziekenhuis, dokter, tandarts, ziekenfonds, Kind en Gezin, OCMW – medische kaart enzovoort.
    • Duidelijkheid scheppen in het zorglandschap: het bestaan of werking van het gezondheidszorgsysteem en gezondheidsdiensten,…
       
  2. Toeleiden van mensen naar laagdrempelig leefstijlaanbod
    • Enerzijds het geheel aan activiteiten (vaak groepsessies) ter versterking van de gezondheidsvaardigheden rond specifieke thema’s zoals beweging, gezonde voeding, mondzorg, mentale veerkracht, rookstop enz.
    • Anders het individueel preventieaanbod: diëtisten, tabakologen, beweegcoaches, mondhygiënisten.
       
  3. Ondersteuning bij kwetsbare groepen in gebruik van gezondheids- en welzijnszorg
    • Mensen herinneren aan de afspraken (bellen of sms), verder opvolgen van de afspraken, overzicht behouden, thuis oppikken, de weg tonen,
    • Continuïteit bieden, geruststellen, vertrouwen geven, een luisterend oor zijn,…
    • Het probleem helpen uitleggen in het Nederlands
       
  4. Promoten gezondheidsgedrag
    • Gezondheidsvaardigheden versterken
    • Bespreekbaar maken van thema’s (ter promotie van gezondheidsgedrag): anticonceptie, psychische kwetsbaarheid, dementie, voeding, beweging, rookgedrag en kinderen, alcohol en druggebruik,…
       
  5. Signaleren ongelijkheid en structurele toegankelijkheidsproblemen binnen de eerstelijnsgezondheids- en welzijnszorg
    • Vanuit verhalen/frustraties proberen detecteren: aandacht hulpvraag en problemen zien.
    • Signaalfunctie bij het detecteren van problemen (bijvoorbeeld: lange wachtlijsten, toegankelijkheid van diensten,…)
       
  6. In het kader van vereenzaming en de Coronacrisis
    • Preventieve huisbezoeken brengen (ism lokale dienstencentra)
    • Mensen gedurende een bepaalde tijd opvolgen: er zijn voor mensen, mensen hun verhaal laten vertellen, hen laten ventileren, aanwezigheid, een luisterend oor bieden, samen wandelen enzovoort.

 

Partnerorganisaties van het project

Volgende organisaties engageerden zich om actief mee te werken aan het project. Zij maken gebruik van het aanbod van ondersteuning door de gezondheidsgidsen, op aanvraag of via detachering:

Armoedeverenigingen en openbare diensten

  • Vzw De Tinten
  • Vzw De Fontein
  • Vzw BMLIK (jongeren- en volwassenwerking)
  • Vzw De Zuidpoort
  • Vzw De Helpende hand
  • Welzijnsschakel Borluut
  • SIVI
  • Toontje
  • Open Plaats (Brugse Poort)
  • vzw De Sloep-Onze Thuis
  • Werkgroep Vluchtelingen
  • Dienst Outreachend werken Stad Gent
  • 13 lokale dienstencentra
  • CAW Oost-Vlaanderen
  • Diensten maatschappelijk werk van de mutualiteiten
  • CLB’s
  • Inloopteams (Reddie Teddy, De Sloep en Kind&preventie)

Huisartsen

  • Alle Wijkgezondheidscentra
  • Kind & Gezin en het prenataal steunpunt in functie van het project Perninale zorg in samenwerking met wijkgezondheidscentra Brugse Poort, Malpertuus, Rabot en De Kaai).
  • Groepspraktijken (Bijloke, Elyzeese velden en Heirnis)

Ziekenhuizen

  • AZ Jan Palfijn
  • UZ Gent
  • AZ Sint-Lucas

 

Vragen over dit project of over de gezondheidsgidsen?

Stel ze aan Lieve Vanoverschelde
(Lieve.Vanoverschelde@stad.gent of 0471 55 29 16)