PFAS-onderzoek in de Porre: resultaten, richtlijnen en volgende stappen

Het PFAS-onderzoek in de Porre is nog niet volledig afgerond. Op basis van de huidige resultaten lijkt de impact op de buurt beperkt.

Aanleiding tot het PFAS-onderzoek 

In de Peter Benoitlaan 78 bevond zich vroeger de Brandweerpost Oost. Hier werd vroeger PFAS-houdend brandblusschuim bewaard. 
Voordat de brandweerpost er zat, was er ook activiteit in de textielindustrie. Vandaag vind je er SANTO.

De OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) nam in juli 2021 bodem- en grondwaterstalen. Daaruit bleek dat het terrein van Brandweerpost Oost verontreinigd is met PFAS. Het Agentschap Zorg en Gezondheid vroeg vervolgens aan de Stad Gent om rond de locatie voorzorgsmaatregelen in te voeren. 

In januari 2022 brachten we iedereen per brief op de hoogte van deze voorzorgsmaatregelen.  

Resultaten van het bodemonderzoek 

Er werden sinds januari 2022 verschillende metingen uitgevoerd. De onderzoeken zijn nog niet afgerond, maar we weten al heel wat. 

Vaste deel van de aarde

Wat het vaste deel van de aarde (= bodemdeeltjes met PFAS na verwijderen van aanhangend water) betreft, zien we dat de verontreiniging vooral aanwezig is op de site van de voormalige brandweerpost zelf. De verspreiding is ook beperkt.

Op bovenstaande kaart onderscheiden we twee zones: 

  • De rode lijn duidt de zone aan waar de verontreiniging aanwezig is, maar in lagere concentraties. In deze zone is er een mogelijk risico voor bewoners die hun eigen kippen en/of groenten hebben. In deze zone stelden we een beperkte PFAS-verhoging vast bij twee boringen in het deel van de tuin van de basisschool naast het park. Hier worden geen groenten of kippen worden gekweekt, de tuin van de basisschool is veilig. 
  • De paarse lijn duidt de zone aan waar de concentraties het hoogst zijn. Deze zone komt overeen met de brandweersite zelf. 
    De loods die Santo gebruikt, bevindt zich in deze zone. Er werd daarom een voorlopige inschatting gemaakt. Er is op dit moment geen risico, want het risico ontstaat pas bij blootstelling aan de verontreiniging, wat niet het geval is. Met blootstelling bedoeln we de inname van bodemdeeltjes of ter plaatse gekweekte groenten of kippeneieren.

Grondwater

Ook voor het grondwater stelden we de meeste verontreiniging op de brandweersite zelf vast. Wel is de verspreiding er groter dan in de bodem, waardoor er meer buurpercelen verontreinigd zijn. Deze verontreiniging houdt enkel risico in als je grondwater zou drinken of ermee zou (af)wassen.  

Dit plan geeft de situatie van het grondwater weer. Ook hier hebben we twee zones aangeduid: 

  • Rood: de huidige norm voor PFAS in het grondwater, die overeenkomt met de huidige norm voor drinkwater. Dit is maximaal 500 ng/l (*) voor alle PFAS samen. 

  • Paars: hiermee duiden we de kernzone aan, waar meer dan 1000 ng/l PFOS aanwezig is.

(*) ng/l = 0,000000001 gram/l

Binnen de rode contour is het grondwater verontreinigd en kan het niet gebruikt worden. Dit is immers de drinkwaternorm. Ook ander gebruik is niet wenselijk. Wie in deze zone geen grondwater gebruikt, loopt geen risico.  

Kortom, wie de voorzorgsmaatregelen toepast, loopt geen risico. We raden je aan om die voorzorgsmaatregelen verder op te volgen tot het Agentschap Zorg en Gezondheid hier op basis van het beschrijvend bodemonderzoek opnieuw advies over geeft.   

Vervolgstappen bodemonderzoek 

Eens de laatste metingen zijn afgerond, zal een erkend bodemsaneringsdeskundige het beschrijvend bodemonderzoek afwerken. Hij zal uitspraken doen over de mogelijke oorzaken en de risico’s van de verontreiniging.  

Zolang het bodemonderzoek niet afgewerkt is, zijn we nog onzeker. Maar we vermoeden dat een deel van de verontreiniging, de kernzone, aanleiding kan geven tot een risico en gesaneerd zal moeten worden. Hiervoor starten we zo snel mogelijk een bodemsaneringsproject op. 

We bezorgen het onderzoek  aan de OVAM. Na goedkeuring door de OVAM kan gestart worden met het opmaken van een bodemsaneringsproject. Dat zal bepalen hoeveel van de verontreiniging effectief moet weggenomen worden en op welke manier. We kunnen op dit moment dus nog niet vertellen wat er nodig is. De graafwerken moeten uiteraard op een veilige manier gebeuren, zodat er zich geen PFAS-houdend stof kan verspreiden.