Hoe is het met de Gentse luchtkwaliteit gesteld? Wat zijn de belangrijkste bronnen van luchtvervuiling?

In Gent is de luchtkwaliteit de laatste jaren verbeterd door inspanningen van verschillende overheden, bedrijven en burgers. Sinds 2012 halen we overal in Gent de Europese normen. Dit ook dankzij de gunstige weersomstandigheden van de voorbije jaren.

Toch kunnen we nog heel wat doen om de luchtkwaliteit verder te verbeteren. Want de kwaliteit van de lucht die we inademen heeft een grote invloed op onze gezondheid.

Officiële luchtkwaliteitsmetingen in Gent

De luchtkwaliteit in Gent wordt continu gemeten door de meetstations van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Er staan 5 meetstations op Gents grondgebied. In het centrum in de Baudelostraat en G. Callierlaan. Buiten het centrum in Sint-Kruis-Winkel, Wondelgem en Mariakerke. Daarnaast staan er ook meetstations in Evergem, Zelzate, Destelbergen en Ertvelde.

De belangrijkste bevindingen vindt u hieronder terug. In 2018 werd een rapport van deze officiële metingen opgemaakt. Hieronder vindt u de conclusies.

Luchtvervuiling ontstaat wanneer schadelijke stoffen van bijvoorbeeld auto's, schoorstenen van huizen of industrie in de lucht terechtkomen. De belangrijkste luchtvervuilende stoffen zijn fijn stof, stikstofdioxide, roet en ozon.

Fijn stof

Fijn stof bestaat uit een mengsel van verschillende soorten zeer kleine deeltjes in de lucht. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen PM10 en PM2,5. Dat zijn deeltjes die kleiner zijn dan 10 of 2,5 micrometer (µm). Hoewel de natuur ook fijn stof produceert, zoals zeezout en pollen, komt het meeste fijn stof in Vlaanderen toch van de mens.

In Gent-centrum en de agglomeratie Gent zijn houtkachels de grootste boosdoener voor fijn stof in de Gentse lucht.

Verkeer is verantwoordelijk voor 19 tot 23% van de uitstoot van fijn stof in Gent-centrum en de agglomeratie Gent. Ongeveer de helft daarvan wordt uitgestoten door dieselwagens. De andere helft komt van slijtage van banden, remmen en het wegdek en het opnieuw opwaaien van stof.

In de Gentse Kanaalzone neemt de industrie 87% van de uitstoot van fijn stof voor zijn rekening. Het aandeel van de huishoudens en het verkeer is daar beperkt tot 5 à 7%.

Volgens de Europese norm mag de daggemiddelde concentratie PM10 in de lucht maximaal 35 dagen per jaar hoger zijn dan 50 µg/m³. Het aantal overschrijdingsdagen verminderde jaar na jaar en ligt sinds 2012 overal in Gent onder de norm. De jaargemiddelde grenswaarde van 40 µg/m³ is niet meer overschreden sinds 2003.

Ook voor de concentraties van PM2,5 zien we een daling in de Gentse cijfers. De jaargemiddelde grenswaarde van 25 µg/m³ is sinds de start van de metingen in 2009 in Gent nog niet overschreden. In de meetpunten in de Gentse Kanaalzone wordt de grenswaarde sinds 2007 gehaald

Roet

Roet (ook wel zwarte koolstof genoemd) vormt een fractie van PM10 en bestaat vooral uit deeltjes die ontstaan bij onvolledige verbranding van fossiele en andere brandstoffen (diesel, hout, kolen,…).

In Gent-centrum en de agglomeratie Gent komt 45 à 55% van de roetuitstoot van Gentse huishoudens en het wegverkeer. In de Gentse Kanaalzone komt 80% van het fijn stof van de industrie

Voor roet zijn er geen normen. Nochtans is dit het onderdeel van fijn stof dat het meest schadelijk is voor de gezondheid. Sinds 2012 wordt roet in Gent gemeten op 2 locaties (Baudelo en Carlierlaan). Ook in Zelzate is een meetpunt. Op alle meetplaatsen zien we dat de concentratie zwarte koolstof daalt. We verwachten een verdere daling door de toename van roetfilters op dieselwagens en de vervanging van oude kachels in Gentse woningen.

Stikstofoxiden

Stikstofoxiden ontstaan bij verbranding op hoge temperatuur, zoals in een verbrandingsmotor. De uitstoot van NOx in Gent-centrum en de agglomeratie Gent komt voor 75% van wegverkeer en vooral van dieselwagens (personenwagens en vrachtwagens).

In de Gentse Kanaalzone is de industrie met 71% de belangrijkste bijdrager aan de NOx-emissies. De huishoudens (14%) en energiesector (13%) komen op de tweede en derde plaats.

Sinds 2004 is de toegestane grenswaarde voor stikstofdioxide niet meer overschreden in de Gentse meetpunten.

De concentraties van de meetpunten in de agglomeratie Gent liggen relatief ver uit elkaar. Ze weerspiegelen de verkeersdrukte of de nabijheid van het station bij verkeer.

De NO2-concentraties in de Gentse Kanaalzone zijn dalend en liggen onder de toegelaten norm.

Lees het volledige rapportOnderzoek naar luchtkwaliteit in Gent (856.32 KB)

Tijdelijke luchtkwaliteitsmetingen in Gent 

Naast de officiële metingen door de Vlaamse Milieumaatschappij werden ook een aantal tijdelijke meetcampagnes uitgevoerd. 

  • Van juni tot november 2016 hebben we de invloed van het wegverkeer op de Gentse luchtkwaliteit op 50 locaties gemeten. Lees hier de belangrijkste bevindingen. 
  • Van juni 2016 tot maart 2018 werd de concentratie stikstofdioxide (NO2) gemeten op 20 locaties in Gent om de impact van het circulatieplan op de luchtkwaliteit te monitoren. De resultaten vindt u hier

Last van rook- of stofhinder? Meld het aan de Dienst Toezicht, Bouwen en Milieu.