Het Gentse soortenplan voor wilde dieren en planten

Het soortenplan toont welke dieren en planten belangrijk zijn voor Gent en wat we kunnen doen om ze te beschermen. Dat is niet alleen goed voor die dieren en planten maar ook voor de Gentenaars. Wilde dieren brengen immers leven en kleur in de stad.

Gent was lang de enige stad in Vlaanderen met een stadsecoloog die werkt aan een soortenplan. Daarmee nemen we het voortouw om de biodiversiteit in de stad te behouden en vergroten.

Wat staat er in het soortenplan?

Het Gentse soortenplan is veel meer dan een plan voor soorten. We werken aan een gebiedsgerichte indeling van Gent voor de verschillende soorten. Dat doen we omdat sommigen zeer strikte eisen hebben voor hun leefomgeving. Afhankelijk van waar je bent in Gent, zijn er andere acties nodig.

Groenpolen en grotere groengebieden zijn hotspots

Gebieden waar veel dieren- en plantensoorten voorkomen, vormen een hotspot. Grotere natuurgebieden en groenpolen die fungeren als hotspot zijn de Gentbrugse Meersen, de Vinderhoutse Bossen of de Bourgoyen-Ossemeersen. Dat toont het belang van ‘ruimte’: hoe groter een gebied, hoe meer kans op verschillende soorten. Bij hotspots met veel bedreigde planten en dieren is er ook een grotere diversiteit aan niet-bedreigde soorten. Ook zij profiteren dus van het soortenplan.

Specifieke habitats verdienen ook aandacht

Naast de grotere groengebieden van meerdere hectaren, komen er in Gent ook een aantal typische leefgebieden voor. Deze leefgebieden zijn belangrijk voor de planten en dieren die bijna alleen maar daar voorkomen.

• Kaaimuren, het verticale gedeelte van een kade, zijn een mooi voorbeeld van zo'n specifieke habitat. Die komen in Gent veelvuldig voor. Een plant die er graag groeit is de blaasvaren.
• Ook de Gentse industriegebieden, spoorwegterreinen, kelders of daken van oude gebouwen zijn plekken die vaak verlaten zijn en waar soorten ‘gerust’ gelaten worden. Vleermuizen leven bijvoorbeeld graag in kelders. Aan de spoorweginfrastructuur in de Farmanstraat komen boomkrekels, gegroefde veldsla, lieveheersbeestjes en slechtvalken voor.
• Een laatste typisch en zeer belangrijk milieu van onze stad zijn de meersen of natte valleigronden. Gent is ontstaan langs rivieren. Daarlangs vinden we nog altijd veel meersen. Denk maar aan de Bourgoyen-Ossemeersen, de Beelaertmeersen, de Assels, de Keuzemeersen en de Sneppemeersen. Deze natte graslanden en moerassen trekken ook typische dieren en planten aan zoals lieveheersbeestjes, de dwergspitsmuis, de ratelaar, de ruwe bies, de blauwborst, het oranjetipje, de moerassprinkhaan en de watervleermuis.

Welke acties zijn nodig?

Het soortenplan geeft ons een schat aan informatie. Die kunnen we inzetten om de bestaande natuur beter te behouden en beschermen en om te zorgen voor nog meer natuur in Gent.

• Voor bepaalde soorten zijn concrete acties nodig: door maatregelen te nemen voor die soorten, verwachten we dat de totale soortenrijkdom of dus de biodiversiteit in Gent toeneemt. Voor de slechtvalken kwamen er bijvoorbeeld nestkasten op verschillende plaatsen in de stad, onder andere in de buurt het Sint-Pietersstation of op de Sint-Baafskathedraal. In de Wondelgemse Meersen staat dan weer een 'hotel' voor muurhagedissen.
• Naast acties voor specifieke soorten ondernemen we ook algemene acties. Veel dieren komen vaak om in het verkeer, bijvoorbeeld muizen, bunzings en hermelijnen. Daarom moeten we inzetten op het creëren van een geschikte leefomgeving naast deze weginfrastructuur zodat de dieren de weg niet opgaan, op zoek naar nieuwe oorden. Ook waterwegen en spoorwegbermen kunnen een rol spelen en dienen als verbinding voor onder andere zoogdieren.
• Ook ondersteunende acties zijn belangrijk. Waarnemingen.be is een laagdrempelig platform waarop iedereen in Gent kan ingeven welke planten en dieren hij tegenkomt. Het is goed gebruikt platform dat belangrijke info leverde voor het soortenplan. We kunnen monitoren welke soorten in Gent voorkomen, aan de hand van het platform.

Samenleven met wilde dieren

Samenleven met wilde diersoorten is fantastisch maar soms ook lastig. Vossen of steenmarters kunnen bijvoorbeeld voor wat schade zorgen. Geen vrees, heel wat schade kun je voorkomen door eenvoudige maar slimme maatregelen te nemen.

Alles weten over samenleven met wilde dieren in de stad?

• Omheinen en ophokken beschermt je kippen of konijnen tegen roofdieren zoals vossen.
• Een bewegende vogelverschrikker of namaakvogel beschermt je moestuintje.
• Je vissen zijn veiliger met een net over de vijver.

Ontdek het handboek 'De natuur als goede buur'.

Werken aan het Gentse Soortenplan doen we niet alleen

De Stad beheert grote oppervlaktes maar er zijn nog heel wat anderen die een eigendom hebben of iets kunnen betekenen. Daarom is het belangrijk dat velen achter het Gentse Soortenplan staan. Zo kunnen we dit samen uitvoeren.

In november organiseren we de ‘Tafels van biodiversiteit’: momenten waarop we in gesprek gaan met verenigingen en experten over het soortenplan. Wil je hier graag bij zijn, vul dan het formulier in zodat we jou de nodige info kunnen bezorgen.

Je kan kiezen uit deze data:

• 9 november 2026, 14 tot 17 uur in het Stadskantoor 
• 16 november 2026, 18 tot 21 uur in het Stadskantoor