Geluid en rust in de stad

Wat doet Gent rond geluid?

In een stad is er veel geluid. Denk maar aan verkeer (waaronder wegverkeer maar ook trams en treinen), horeca en evenementen, mensen en industrie.  Maar ook dieselgeneratoren, warmtepompen, ventilatoren …

Sommige stadsgeluiden maken deel uit van de ziel van de stad, maar tegelijk verdienen de Gentenaars ook rust. Daarom beperken we geluidshinder en zorgt de Stad Gent voor voldoende rust- en luwteplekken.  

Het geluidsactieplan

De Stad Gent heeft alle maatregelen rond geluid verzameld in een geluidsactieplan. Met dit plan wil de Stad de blootstelling aan geluid beter in kaart brengen, beheersen en verminderen waar nodig. Overmatig geluid of omgevingslawaai veroorzaakt immers hinder, heeft effect op je gezondheid en doet de levenskwaliteit dalen. 

Wat zeggen de cijfers?

Elke 5 jaar maken we geluidsbelastingskaarten op. Hierop zie je het geluid door wegverkeer, industrie en spoor (trein en tram). De cijfers van de blootstelling tonen aan dat wegverkeer de dominante geluidsbron is. Ook bevragingen rond lawaaihinder bevestigen dat wegverkeer de meest voorkomende bron van hinder vormt. 

Bij de ingediende klachten bij Dienst Toezicht Wonen, Bouwen en Milieu komen evenementen en horeca naar voren. Dit is een niet-permanente, vaak onverwachte bron, meestal ’s avonds of ’s nachts en kan daardoor hinder veroorzaken. De blootstellingscijfers van deze bron zijn nog niet volledig en willen we daarom verder opbouwen.

Wat is de ambitie met het geluidsactieplan?

• Het plan wil minder Gentenaars blootstellen aan omgevingslawaai. We geven specifieke aandacht aan bewoners die een vrijwel continue geluidsbelasting hebben boven de 70 dB Lden*.
  • 8,7% van de bewoners worden aan deze zeer hoge belasting blootgesteld door verkeer, waarvan de helft door zeer drukke wegen met meer dan 3 miljoen voertuigen per jaar.
  • Voor spoorwegverkeer (trein en tram) en industrie worden respectievelijk 0,64 % van de bewoners blootgesteld boven de 70 dB Lden*.  Bij tram is er ook blootstelling van bewoners aan piepende geluiden, wat heel hinderlijk kan zijn. Hierop wil de Stad ook werken.
• Bij nieuwe woningen en gebouwen met gevoelige doelgroepen (scholen, ziekenhuizen, crèches) die blootgesteld worden door geluidsoverlast boven de 60 dB Lden*, willen we meer aandacht voor maatregelen op gebouwniveau zoals geluidsisolatie, inplanting, locatie van de gevoelige functies … Huis+ houdt hier ook rekening mee bij renovatieadviezen in woningen.
• Daarnaast willen we meer toegankelijke en kwaliteitsvolle luwteplekken.

* Lden = Level day-evening-night, een Europese maat om de geluidsbelasting door omgevingslawaai over een volledige dag (24 uu) uit te drukken.

Thema's geluidsactieplan 2026-2031

Het geluidsactieplan richt zich op 8 thema’s met 58 acties of maatregelen. Het plan bevat een mix van bestaande en nieuwe maatregelen. 

De thema’s zijn: 

1. Wegverkeer

   Wegverkeer is de belangrijkste blootstellingsbron van geluid, zowel door het motorgeluid als het rolgeluid door de banden. Om dit aan te pakken zetten we in op verandering in verplaatsingsgedrag of de zogenaamde modal shift (richting fiets en openbaar vervoer), elektrificatie van voertuigen, snelheidsverlaging, aanpak van lawaaierige voertuigen, woonstraten en geluidsluwere wegdekken. 

2. Tram en trein

   De gemiddelde geluidniveaus van trams zijn doorgaans lager dan van wegverkeer, maar er zijn soms hoge piekgeluiden, gekend onder ‘booggeluid’ wanneer een tram door een bocht rijdt. Voor tram focussen we daarom op het tegengaan van booggeluid. Ook bij de (her)aanleg en het ontwerp van de nieuwe tramlijnen (bijv. het project Gentspoort) kijken we hoe geluidshinder voorkomen en beperkt kan worden. Maatregelen naar treinverkeer richten zich op geluidsarme treinstellen en geluidsdemping aan spoorinfrastructuur.  

3. Horeca & evenementen

   Horeca en evenementen zijn een bron van plezier in de stad, maar geven ook klachten. Om hinder te vermijden, starten we met informeren en begeleiden van nieuwe zaken en evenementen. We voorzien geluidsmaatregelen in vergunningen. In uitgangsbuurten is er een proactieve werking rond nachtlawaai gericht naar organisatoren en bezoekers. Bij complexe hindersituaties zoeken we naar oplossingen op maat. Tegen overtredingen wordt opgetreden. Voor de Gentse Feesten is er dagelijkse opvolging en evaluatie. 

4. Industrie

   Industrie geeft een beperkte blootstelling omdat de bedrijven vooral geconcentreerd gelegen zijn in gebieden zonder bewoning. We geven op voorhand advies om hindersituaties te vermijden, voorzien extra voorwaarden in de vergunning waar nodig, controleren de voorwaarden en handhaven bij overtredingen. 

5. Overige geluidsbronnen

   In de stad zijn er ook nog andere geluidsbronnen zoals dieselgeneratoren, warmtepompen, ventilatoren, rondvaartboten en toerisme. Ook hier kijken we wat we kunnen doen om hinder tegen te gaan. 

6. Geluidskwalitatieve woningen

   Door bij de inplanting, het ontwerp, de indeling en de afwerking rekening te houden met omgevingsgeluid, kan geluidshinder voorkomen of beperkt worden bij woningen en andere geluidsgevoelige gebouwen zoals scholen, kinderdagverblijven en woonzorgcentra. Voor bestaande woningen langs geluidsbelaste locaties zet de Stad in op het informeren van inwoners over geluidswerende maatregelen zoals akoestische isolatie bij renovatie.

7. Luwteplekken en luwtenetwerken

   In een drukke stad is er nood aan genoeg publiek toegankelijke plekken en plekjes, waar mensen rust kunnen vinden. Dit noemen we ‘luwteplekken’. We maken luwteplekken bij de ontwikkeling van groenzones, het heraanleggen van het openbaar domein en bij stadsontwikkelingsprojecten. Door ervoor te zorgen dat bij heraanleg van straten ook bomen en gevelgroen voorzien worden, zorgen we voor luwtenetwerken. 

8. Kennisopbouw en monitoring 

   Om de juiste maatregelen te nemen is een goed inzicht in de geluidskwaliteit op Gents grondgebied cruciaal. We maken hiervoor 5-jaarlijkse geluidsbelastingkaarten op, beoordelen de resultaten van het burgeronderzoek De Oorzaak, de burgerbevragingen van de Vlaamse Overheid en Federale Politie en de hinderinventaris van de Stad Gent. We willen dit verder verfijnen door een verbeterde visualisatie van toegelaten evenementen met versterkte muziek en door onderzoek naar betere registratie van geluidsklachten. 

De meerderheid van de acties ligt bij de Stad Gent. De Vlaamse overheid, De Lijn, NMBS en Infrabel nemen dan weer maatregelen voor gewestwegen, tram en trein.  

Wil je meer weten over welke acties de Stad Gent onderneemt? Klik dan door naar het geluidsactieplan en ga naar de samenvatting.