Zonnepanelen en een digitale meter: wat moet je er mee?

Heb je zonnepanelen en een digitale meter? Wij zetten een aantal waardevolle tips op een rij. Van 'zelfverbruik' tot zelf stroom verkopen.

In ons vorige nieuwsbericht kon je al lezen dat de terugdraaiende teller is afgeschaft, en wat dat betekent voor jouw situatie. In dit bericht kijken we naar de combinatie van zonnepanelen en een digitale meter. Hoe hou je jouw elektriciteitskosten zo laag mogelijk?

1. Verbruik zoveel mogelijk je eigen elektriciteit

Voor mensen met een digitale meter en zonnepanelen is het belangrijkste om zoveel mogelijk geproduceerde elektriciteit meteen te verbruiken.

Hoe pak je dit aan? We zetten het op een rijtje:

Wasmachine, vaatwas, droogkast? Tussen 11 uur en 15 uur

Je huishoudelijke toestellen laat je best zoveel mogelijk draaien als de zon schijnt. Dat vergt wat organisatie en discipline, je bent immers vaak niet thuis als de zon schijnt. Toestellen die je al hebt, kan je meestal programmeren via een uitgestelde start, nieuwe toestellen koop je best meteen smart grid ready, zodat je ze via een app kan bedienen. Vraag ernaar bij je electrozaak of check het online, de meeste grote merken bieden dit al aan.

Doen:

  • Creëer nieuwe gewoontes: Time je wasmachine/vaatwas via uitgestelde start standaard tussen 11 uur en 15 uur, dan is er meest kans op zon.
  • Nieuwe toestellen koop je smart grid ready zodat je ze op afstand kan bedienen.

Warm water: laat je loodgieter je buffervat afstellen op middaguur

Je kan heel wat boilers instellen om warmwaterbereiding enkel te doen tijdens bepaalde uren van de dag . Wie een elektrische of warmtepompboiler heeft, kan deze dus zo regelen dat het buffervat voor warm water vooral opwarmt, wanneer de zon (het meest) schijnt, zo geniet je maximaal van je gratis energie. Bij sommige merken zal dit vlotter in te stellen zijn dan bij anderen. Wie handig is kan dit zelf opzoeken via de technische fiches van het merk/type boiler. Dit is echter niet eenvoudig, als je twijfelt, kan je dit beter aan je loodgieter overlaten.

Doen:

  • Is je boiler aan zijn tweejaarlijks onderhoud toe of heb je een nieuwe boiler nodig?
    Vraag dan meteen aan de installateur om temperatuur voor sanitair warm water hoger in te stellen tijdens het tijdsinterval 12 uur tot 14 uur
  • Je kan zelf aan de slag met behulp van de informatie van je merk/type boiler. Opgelet: voor gevorderden!

Warmtepomp

Instelling van de werking via tijdsintervallen

Ook je warmtepomp kan je (laten) instellen om vooral te warmen tijdens de uren van de dag waar de kans op zonneschijn het grootst is. Behalve gratis energie, is het overdag ook warmer waardoor warmtepompen (ten minste lucht/water warmtepompen) minder energie verbruiken. Twee keer winst dus.

Warmtepompen hebben dikwijls verschillende setpoints: normaal en eco. Je kan de normale temperatuur voor warm water hoger instellen tijdens het tijdsinterval 12 - 14u (als de kans op energie van de zon het grootste is).

Als je wil investeren in warmtepompen, kan je net zoals bij de vaatwasmachine, ook hier kiezen voor smart grid ready toestellen die door externe sturing aangestuurd kunnen worden op basis van injectie van de zonnepanelenstroom.

Instelling van de werking via de thermostaat

Je kan de thermostaat zodanig instellen dat deze overdag het huis wat teveel verwarmt, om zo ‘s avonds (als de zon onder is) geen verwarming meer nodig te hebben. Als je huidige thermostaat dit niet kan, kan je hiervoor ook investeren in een slimmere thermostaat.

Doen:

  • Maak een afspraak met je warmtepompinstallateur en vraag om je warmtepomp af te stellen op de uren van zonneschijn.
  • Investeer in  een slimme thermostaat en stel deze goed in.

Kleine toestellen

Veel kleine toestellen (bijvoorbeeld je laptop, smartphone(lader) of gameconsoles) verbruiken te weinig om een grote impact te hebben op je zelfconsumptie. De economische meerwaarde op jaarbasis van zelfconsumptie is vaak slechts 10 €/jaar. Uiteraard laad je deze beter op als de zon schijnt, maar dit zal het verschil op je factuur niet maken.

Batterij?

Als je niet thuis bent en de zon schijnt, produceren je panelen ‘gratis’ elektriciteit die je zelf niet gebruikt, want die stroom wordt gewoon terug het net opgestuurd.

’s Avonds daarentegen, na zonsondergang, betaal je om elektriciteit van het net te halen.

Wie een elektrische batterij installeert, kan deze ‘verloren’ energie recupereren. Maar het is wel een aanzienlijke investering en er zijn ook technische beperkingen aan verbonden.

Een thuisbatterij lijkt ecologisch misschien interessant (los van de productie), toch is de investering meestal niet rendabel. Dit komt vooral omdat de batterijen nog steeds kostelijk zijn en je slechts een gedeelte van uw overtollige stroom kan opslaan. Ook zal je nog steeds stroom van het net moeten afnemen.

Zelfverbruik: meten is weten

Wie een digitale teller heeft, kan zijn zelfverbruik (of zelfconsumptie) berekenen volgens deze formule:

  zelfverbruik = (jaarproductie zonnepanelen – jaarinjectie) / jaarverbruik

  • Jaarproductie zonnepanelen = dit lees je af op je omvormer van je installatie of via je digitaal monitoringsplatform
  • Jaar injectie = dit kan je makkelijk aflezen via het webplatform mijn.fluvius.be “injectie per jaar”
  • Jaarverbruik = af te lezen op mijn.fluvius.be “afname per jaar”

Resultaat van deze formule

  • Zelfconsumptie <25%
    Je zelfconsumptie is erg laag, de meeste van je geproduceerde elektriciteit wordt op het net geïnjecteerd. Nu de terugdraaiende teller werd afgeschaft is dit minder interessant. Pas bovenstaande tips zeker toe om je zelfconsumptie te verhogen
  • Zelfconsumptie van 25% tot en met 35 %
    Je zelfconsumptie komt overeen met een gemiddelde gezin in Vlaanderen. Bovenstaande tips helpen je om je zelfverbruik nog omhoog te krijgen. Zo zal je energiefactuur verder dalen.
  • Zelfconsumptie > 35%
    Je verbruikt al heel wat van je zelf geproduceerde elektriciteit. Het nieuwe systeem is in jouw voordeel, waarschijnlijk zijn bovenstaande tips niet nieuw voor jou. Hoe beter je ze toepast hoe meer je je factuur nog kan doen dalen.

Doen:

  • Activeer je mijn fluvius, dat kan eenvoudig via de 'itsme'-app of met je paspoort
  • Installeer een digitaal monitoringssysteem voor je zonnepanelen. De meeste installaties hebben dit al, installeer de app op je telefoon.
  • Hou je productie, verbruik en injectie bij in een monitoringssyteem zoals EnergieID en sluit je aan bij de groep van De Energiecentrale.

Tip! Deze online calculator kan je helpen:

Testaankoop zette een handige calculator online. Opgelet, je moet er wel een gratis account voor aanmaken.

Maak op termijn je meter en je huis slim

De laatste jaren wordt sterk geïnvesteerd in CEMS. Dit zijn Customer Energy Management Systems die op de digitale meter worden gekoppeld. Deze systemen zullen je zelfconsumptie automatisch optimaliseren, door jouw warmtepomp, wasmachine of elektrische auto maar van stroom te voorzien als er meer eigen zonne-energie voorhanden is. 

De markt is volop in ontwikkeling, de toestellen zullen in de loop van dit en volgend jaar in een sneltempo slimmer en goedkoper worden.  De spelregels zullen tegen volgend jaar met de invoering van de capaciteitstarieven en dynamische energieprijzen nog wijzigen.

We raden je dan ook aan om nog even af te wachten tot dit allemaal duidelijk is. Hou de webpagina’s van De Energiecentrale in de gaten, we houden je op de hoogte! 

Doen:

Geïnteresseerd in deze toepassingen? Stel je kandidaat via milieuenklimaat@stad.gent voor het pilootproject van De Energiecentrale. We testen een monitoringssysteem dat de data uit je digitale meter uitleest en een dashboard waarmee je inzicht krijgt in je energieconsumptie en -verbruik.

2. Verkoop je overschot

De elektriciteit die je zonnepanelen produceren maar die je niet zelf verbruikt, kan je verkopen aan een energieleverancier. Hiervoor krijg je een afgesproken injectietarief.

Doen:

  • Vraag aan je energieleverancier naar de injectietarieven en vergelijk deze met andere aanbieders. Vergelijken kan makkelijk via de V-test.
  • Laat je energiecontract aanpassen naar het beste injectietarief. Let op: de beste injecttarieven worden vaak gekoppeld aan afnametarieven die duurder zijn. Goed afwegen dus!