Maak kennis met deze Gentse landbouwers

De Krekelhoeve in Zwijnaarde

Hoevebezoeken en verjaardagsfeestjes

In de koeienstal van De Krekelhoeve leidt een trap naar een ruime zolderverdieping. Er hangen slingers aan het plafond en tekeningen aan de muur. Het is de plek waar Inge Van Leirberghe en Franky Broché van het Zwijnaardse melkveebedrijf klassen ontvangen en verjaardagsfeestjes organiseren. Door de grote ramen kun je het doen en laten van de runderen in de stal beneden volgen. 'En dan komt altijd diezelfde vraag: waarom staan de koeien niet in de wei?', zegt Inge. 'Het is een van de redenen waarom we met hoevebezoeken begonnen. Door kinderen vertrouwd te maken met het leven op de boerderij, helpen we misverstanden over landbouw uit de weg. Dat we dieren opsluiten in kleine hokjes, bijvoorbeeld. Terwijl onze koeien zelf kunnen kiezen of ze binnen of buiten willen. In de stal zelf komen ze niets tekort. Als het buiten te koud of te warm is, blijven ze meestal liever op stal.'

Glampingtenten

De Krekelhoeve is 1 van de meer dan 100 landbouwbedrijven in de Gentse rand. In de verte zie je de torens van de oprukkende stad. De boerderij zelf ligt te midden van het Parkbos, dat voor een deel uit beschermde natuur bestaat. Landbouwgrond is er schaars en uitbreiden niet evident. Daarom denkt de Stad Gent mee met de boeren om hun aanbod te verbreden met initiatieven rond korte keten en hoevetoerisme. 'Wij hebben daar oren naar', zegt Franky. 'Toen we het bedrijf in 2011 van mijn ouders overnamen, zei iedereen dat we moesten groeien. We bouwden een nieuwe stal en gingen van 37 naar meer dan 100 koeien. Vandaag willen we graag naar minder koeien én verbreding, maar we komen handen tekort. Inge ontfermt zich over de klasbezoeken en de verjaardagsfeestjes. Zij heeft dat nodig, want ze is graag onder de mensen. Op termijn zal een wandelroute door het Parkbos langs De Krekelhoeve passeren. Tegen dan zouden we graag een veldje met glampingtenten openen. Maar het moet ook allemaal haalbaar blijven. De kinderen zijn te jong om mee in het bedrijf te stappen, ook al staat onze zoon Ruben te springen.'

Gemaflor/Wijndomein Vandersteene in Zwijnaarde

Van bloemen tot schuimwijn

Voor een sprankelend én lokaal aperitief hoeven Gentenaren of Gentse handels- of horecazaken niet ver te lopen. In Zwijnaarde, nabij het Parkbos, produceren Diederik Vandersteene en Maaike De Clercq van bloemisterij Gemaflor hun eigen schuimwijn. Diederik is de zesde generatie uit een familie van siertelers. Samen met zijn vader Geert breidde hij het bedrijf in 2015 uit met een wijngaard. Wijndomein Vandersteene was geboren. 'Aanvankelijk wilden we onze druiven aan een wijnmaker verkopen', zegt Diederik. 'Tot we erachter kwamen dat je die wijn niet kunt claimen. Zo’n wijnmaker hoeft niet te vermelden waar hij zijn druiven vandaan haalt. Dat ging in tegen ons eergevoel. Je steekt je passie in die druiven, dus wil je ook zelf een fles kunnen aanbieden. Uiteindelijk besloten we om zelf wijn te maken. In 2015 gingen de eerste plantjes in de grond. Vijf jaar later brachten we onze flessen op de markt: meteen goed voor 3 gouden medailles in de wedstrijd Beste Belgische Wijn. We stonden er zelf van te kijken.'

Buitenlands bezoek

Diederik brengt z’n schuimwijn vooral aan de man via klanten van de bloemisterij. Maar de flessen zijn gewild, dus breidde de familie de wijngaard uit met enkele extra hectaren. Een deel daarvan ligt aan de straatkant: een troef voor de fietsers en wandelaars die in het Parkbos een groene neus komen halen. 'Wat dat betreft zitten we goed in de Gentse rand', zegt hij. 'We organiseren regelmatig bedrijfsbezoeken en proeverijen voor kleine groepen. Daar komt een heel divers publiek op af. Nederlanders ook, die naar Gent op weekend komen en van het wijndomein een uitstap maken. We ontvangen hen in de degustatieruimte, met uitzicht op de wijngaard én de bloemisterij. Dan vragen de mensen weleens wat ik het liefste doe, maar voor mij zijn de 2 onlosmakelijk verbonden. Het sierteeltbedrijf heeft de wijnbouw mogelijk gemaakt. Dat houdt me met beide voetjes op de grond.'

VZW De Kromme Boom in Oostakker

Marnix Boes is voorzitter van vzw De Kromme Boom, een duurzame, biologische oesterzwamkwekerij in Gent (Eikstraat 81, 9041 Oostakker) waar medewerkers hun leven weer in handen nemen. 

Groot hart voor mensen die nood hebben aan hulp

'Vzw De Kromme Boom is een verhaal dat meer dan 40 jaar geleden startte. Mijn vader had een bloemisterij en samen met vrienden had hij al lang de wens om iets te doen voor anderen. Hun plan: niet te veel praten, gewoon doen en zien waar ze uitkwamen. De eerste jongen die kwam aankloppen zat psychisch zwaar in de knoei. Hij had onmiddellijk hulp nodig. Zo waren we meteen gestart, hij werd gewoon opgenomen in ons gezin. Ik was toen 13 jaar. Hij reed mij van de baan als ik met mijn fietsje thuiskwam van school en toch mocht hij blijven. Na die eerste jongen kwam een volgende en nog één en nog één …

De wil om mensen die met zichzelf in de knoop lagen te begrijpen en te helpen, was erg groot. Toeval of niet: op een keer kregen we een hulpvraag van een psychiater die het zelf moeilijk had. Hij bracht het therapeutisch model binnen. Begrijpen waarom iemand disfunctioneert en samen zoeken naar wat die nodig heeft om zich goed te voelen en behoorlijk te kunnen functioneren. 

De bewoners blijven zolang het nodig is. We stellen geen termijn, de tijd die ze nodig hebben, mogen ze gebruiken. Steeds opnieuw zien we dat we moeten teruggaan naar hun jeugd en hun band met de ouders. Iedereen heeft een rolmodel nodig. Dat is in de natuur ook zo: een jonge aap leert van een oude, waarom zou dat voor een mens anders zijn? Het geldt ook voor mezelf: ik heb alles geleerd van mijn ouders, in het bijzonder van mijn vader.'

Re-integratie in de maatschappij

'Ons doel is na al die jaren nog altijd hetzelfde: zorgen dat mensen opnieuw kunnen functioneren en op termijn kunnen re-integreren in de maatschappij. Een dagelijkse structuur is hierbij belangrijk: een zinvolle dagbesteding, ontspanning en gezonde nachtrust, het is alle drie even belangrijk. Iedereen die bij ons komt aankloppen heeft een rugzak, enerzijds gevuld met problemen, maar vooral ook met veel talenten. Die worden tijden de dagbesteding verder ontwikkeld. Deze talenten bepalen voor een groot deel de richting van De Kromme Boom. 

We hadden al ateliers voor hout- en metaalbewerking en in 2020 zijn we met een nieuwe activiteit gestart: onze bio-oesterzwamkwekerij. We hebben daarmee een uniek product én er zijn genoeg verschillende taken om iedereen op een waardevolle manier in te zetten. En het gaat veel verder dan enkel de oesterzwammen oogsten. We maken en doen alles zelf: van ventilatoren tot de afvoergootjes, van technieken tot digitale uitdagingen.'

Maatwerkbedrijf

'Naast de groep mensen die hier inwoont en meewerkt, is de oesterzwamkwekerij ook een maatwerkbedrijf. Dagelijks zijn er zo’n 27 mensen actief, ieder met zijn eigen talenten en mogelijkheden. Iedereen heeft nood aan iets anders en daar houden we rekening mee. Heeft iemand behoefte aan een gesprek, dan laten we het werk stilvallen. Dat is vaak balanceren op een slappe koord, zorg dragen voor het individu en tegelijkertijd economisch bezig zijn. Onze oesterzwammen vind je in de Delhaize en onze shiitakes in de Colruyt, maar ook in ons eigen verkooppunt of bij lokale ondernemers.

Het ontstaan van de oesterzwamkwekerij is een grote omwenteling binnen onze werking en het vroeg heel wat aanpassingen bij iedereen. Maar we leveren een bijzonder gezond en lekker product dat lokaal, sociaal en duurzaam is.  Daar kunnen deel van uitmaken, geeft aan alle werknemers een warm en voldaan gevoel. 

Na meer dan 40 jaar zien we dat ons werk nog altijd heilzaam is. Samen met mijn vrouw en zus zet ik het werk van mijn vader verder. En ook een van onze dochters is dit jaar mee in het verhaal gestapt. De Kromme Boom is niet zomaar een job. Het is een echte levenskeuze.'

Oogstgoed in Gentbrugge

Rony Nekkebroeck is zaakvoerder van Oogstgoed, een zelfoogstboerderij aan de rand van de Gentbrugse Meersen. Burgers uit Gent en omstreken kunnen er - tegen een oogstaandeel - hun eigen groenten, kruiden en fruit plukken.

Landbouwsysteem gebaseerd op vertrouwen

'Oogstgoed is veel meer dan een zelfoogstboerderij. We zijn een CSA (Community Supported Agriculture ofwel gemeenschapslandbouw): deelnemers betalen een jaarprijs en in ruil krijgen ze een deel van de oogst. Ik las een artikel over CSA en toen kwamen alle puzzelstukken samen. Delen is erg belangrijk in dit project, de overvloed, maar ook de schaarste. Vorig jaar hadden we heel veel aardappelen, nu zijn het er minder. Dan moeten mensen zich inhouden en mogen ze niet te veel meenemen, zodat iedereen er kan van genieten. En ze mogen niet alleen de mooie groentjes meenemen, ook de exemplaren met een hoek af moeten opgegeten worden. 

Het hele systeem is gebaseerd op vertrouwen, wij zijn er niet bij als mensen komen oogsten. Het systeem kan alleen maar werken als iedereen de afspraken volgt. Je moet geen expert zijn om je aan te sluiten: wekelijks komt er een mailtje met de lijst van wat geoogst mag worden en extra uitleg over hoe je dat moet doen. Ten slotte weet niet iedereen hoe je sla moet afsnijden of boontjes moet trekken. Daarnaast is er een vlaggensysteem op het veld waardoor mensen weten wat ze mogen meenemen naar huis en hoeveel. Soms is er zoveel dat mensen ook kunnen inmaken. Dat is dan extra eten voor tijdens de winter, want dan hebben we vooral kolen, kolen en nog eens kolen.'

Rand van Gentbrugse Meersen

'Oogstgoed is gestart in Kalken en Wetteren. Toen daar in 2013 een giftrein ontspoorde en vlak aan het veld in vlammen opging, ging ik op zoek naar een nieuwe plaats om te boeren en zo kwam ik hier terecht, aan de rand van de Gentbrugse Meersen in de achtertuin van het kasteel.'

Toekomstdroom

'We hebben een heel diverse teeltkalender: warmoes, boontjes, bieten, kruiden, veldbloemen, broccoli, wortels, … We willen in de toekomst nog meer bessen en fruitbomen en evolueren naar een voedselbos. Een normale boer specialiseert zich in drie of vier teelten en daar weet hij alles over. Wij werken veel diverser en dat maakt het intensief. 

Ik kom zelf niet uit een boerenfamilie en ik heb er al een eerste carrière opzitten. Ik werkte als IT’er in een farmaceutische multinational. Ik besloot het roer radicaal om te gooien en iets ecologisch en sociaal te gaan doen. Het is niet altijd gemakkelijk geweest en dat is het nog niet. Maar ik heb er geen spijt van, het is een fantastisch project!'