‘Wie op lange termijn denkt, ziet dat vergroening ook economisch rendeert’

Bij Upgrade Estate speelt groen al jarenlang een belangrijke rol. Meer zelfs, tegen 2035 willen ze CO2-neutraal zijn. Op de Upoffiz-site op The Loop kreeg die ambitie voor het eerst echt grootschalig vorm. Van bij het ontwerp stond één uitgangspunt centraal: een duurzame werkomgeving creëren waar mensen zich beter voelen, beter kunnen presteren en meer verbinding ervaren met hun omgeving. En dat allemaal op een zo ecologisch te verantwoorden manier. Die visie leverde het Gentse bedrijf deze zomer de Klimaatprijs op in de categorie Emissiereductie en Innovatie. Dat deed co-CEO Nele Van Damme zichtbaar deugd: ‘Sommige dingen zijn voor ons zo vanzelfsprekend geworden dat we soms vergeten hoe bijzonder ze eigenlijk zijn’.

Met upkot en Upliving hadden jullie altijd al aandacht voor groen. Voor Upoffiz gingen jullie nog een stapje verder. 

Nele: ‘Waar onze vorige projecten meestal veel comfort en rust opleverden voor onze huurders zelf, wilden we het voor dit project echt opentrekken. Bovendien wilden we geen klassiek kantorenterrein bouwen, maar een omgeving waar mensen zich goed voelen en graag verblijven. Een plek waar de wereld naar komt kijken zeg maar. Bovendien was het een kans om andere spelers op de site van The Loop te inspireren dat je echt wel iets van deze plek kunt maken, ondanks het feit dat we hier tussen de ring en de autostrade zitten. We lieten daarom vier marktonderzoeken uitvoeren onder bedrijfsleiders én werknemers om een goed idee te krijgen over hoe de werkplek van de toekomst er moest uitzien. Daaruit bleek telkens opnieuw hoe belangrijk een aangename en groene werkomgeving is. Al dat groen dat je hier dus ziet, zat daarom van bij het begin in het ontwerp. Daarvoor hebben we onze landschapsarchitect en architect samen aan tafel gezet met één duidelijke opdracht: zorg ervoor dat zoveel mogelijk mensen zicht hebben op groen.'

Die keuze werd zelfs wetenschappelijk onderbouwd?

‘Nog voor de eerste plannen werden uitgewerkt, hebben we samen met neuropsychologen onderzocht wat de impact van verschillende werkomgevingen is op welzijn en prestaties. We creëerden drie virtuele werkomgevingen: een kale, witte, cleane ruimte zonder groen, een drukke stedelijke omgeving en een groene omgeving met bomen en vogelgeluiden.

Uit de resultaten bleek dat werken in een cleane, witte, stille omgeving het slechtst scoorde. Mensen in een groene omgeving waren dan weer even productief als in een dynamische omgeving. Toch zagen we dat het stressniveau in de drukke omgeving na enkele minuten sterk begon te stijgen terwijl dat in de groene omgeving stabiel bleef. Dat was voor ons meteen de bevestiging dat groen niet alleen mooi is, maar een aantoonbaar effect heeft op hoe mensen zich voelen en functioneren. Wij geloven al langer dat gebouwen een decor zijn waarin mensen elkaar ontmoeten. De gebouwen zijn belangrijk, maar uiteindelijk draait alles om de mensen die erin leven en werken. Groen helpt om die verbinding tot stand te brengen.’

Hoe vertaalt dat zich dan concreet op de site zelf?

'De site is zo ontworpen dat je verbinding creëert tussen bewoners en gebruikers. Je kan hier trouwens ook overal buiten werken. Er is wifi voorzien, er zijn stopcontacten geïntegreerd in de buitenruimte en er zijn tal van plekken waar mensen elkaar spontaan ontmoeten. Alles is zo ingericht dat het vooral niet aanvoelt als een klassiek kantorenterrein. Daarom zijn er wandelpaden en gebouwen met verrassende hoekjes waardoor je achter elke bocht wel door iets verrast wordt. Er zijn trampolines, een coffee- en foodbar met leuk terras, een glijbaan, pingpongtafels,… Werk hoeft niet voortdurend ernstig en corporate te zijn. Mensen mogen hier ook gewoon even ontspannen.’

Toch blijft vergroenen voor veel bedrijven nog een moeilijke stap, lijkt het?

'Er is vooral nog altijd veel onwetendheid. Ik ben ervan overtuigd dat bedrijven vandaag vaak al meer doen dan ze denken. Er is veel laaghangend fruit, maar je moet het willen rapen. Voor ons begint vergroening niet bij een strook gras naast een gebouw. Het begint bij het ontwerp.' 

'Je moet je afvragen hoe natuur écht een onderdeel wordt van de beleving van een plek. Deze site ligt bovendien boven een ondergrondse parking. Daardoor was het technisch allesbehalve evident om hier grote bomen te laten groeien. Er waren complexe studies nodig en op sommige plaatsen hebben we meer dan een meter substraat voorzien. Dat vraagt investeringen, maar zonder die investeringen krijg je natuurlijk ook niet hetzelfde resultaat. Vergroenen werkt alleen als je bereid bent om het ernstig aan te pakken.’

Hebben die investeringen dan ook economische voordelen?

‘Zeker. Dat bewijzen we al 25 jaar. Ik ben trots dat we ondanks onze visie zo sterk zijn kunnen groeien en 130 mensen in dienst hebben. Er leeft nog altijd de perceptie dat duurzaamheid duur is. Maar dat is omdat je denkt vanuit een kortetermijnvisie. Op lange termijn merken wij dat klanten bewust kiezen voor plekken waar het aangenaam werken en verblijven is. We vertrekken daarom ook altijd vanuit het idee van de zevende generatie voor onze plannen en ideeën. We stellen ons m.a.w. steeds de vraag welke impact onze keuzes vandaag zullen hebben op de toekomstige generaties. Dat klinkt misschien hol, maar dat is het voor ons niet. Ook investeerders waarderen die aanpak. Zij investeren niet alleen in bakstenen, maar in een verhaal met maatschappelijke meerwaarde en toekomstbestendigheid. Ook op concurrentieel vlak merk je vandaag dat groene, kwalitatieve omgevingen in de vastgoedmarkt een belangrijke voorsprong hebben. Vergroenen is dus meer dan een kostenplaatje of een sociaal en ecologisch project. Het levert je ook echt iets op. Dat idee proberen we daarom ook bij onze onderaannemers of leveranciers te verkopen. Daarom screenen we daar op bij aanbestedingen en wijzen we onze partners op kleine dingen die wij belangrijk vinden en zij beter kunnen doen. We zien trouwens dat dat waterval-effect aanslaat en dat er beetje bij beetje beweging komt in de markt van de bouwsector. Dat doet ons echt plezier, want we dragen als sector een grote verantwoordelijkheid omdat 40% van de wereldwijde CO2-uitstoot bouwgerelateerd is.'   

Je haalde het al kort aan, maar merk je ook voordelen voor de bewoners of gebruikers?

‘Ja. Dat merken we al jaren in onze studenten- en woonprojecten. Onze aanpak werkt en levert betere studieresultaten af of werknemers zijn productiever. Mensen hebben behoefte aan verbinding. We brengen hen samen rond gemeenschappelijke ruimtes, ontmoetingsplekken en groene buitenomgevingen. We onderzoeken en bevragen dat ook bij onze studenten en huurders. Daaruit blijkt dat de omgeving waarin mensen wonen en werken een impact heeft op hun welzijn. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar het wordt nog te weinig meegenomen in hoe we vandaag bouwen. Het mooiste voorbeeld is misschien wel Bru Upkot. Daar tatoeëerden enkele van de upkotters vorig jaar hun kamernummer op de arm als herinnering aan hun mooie studententijd samen. Ik word daar nog altijd emotioneel van.’

Deze zomer won Upgrade Estate de Klimaatprijs in de categorie Emissiereductie en Innovatie. Wat betekent die erkenning voor jullie?

‘Dat heeft eerlijk gezegd enorm veel deugd gedaan. Duurzaamheid maakt al zo lang deel uit van ons DNA dat we soms vergeten hoe bijzonder sommige inspanningen eigenlijk zijn. We zijn dan misschien een voorloper, maar je moet het natuurlijk wel doen. Het is niet dat die keuze en die visie voor ons een walk in the park was of is. Ook vandaag botsen we nog vaak op grote uitdagingen wat dat betreft. Maar anderzijds kunnen we niet meer terug natuurlijk. Een project zonder groen of een duurzame aanpak is wat ons betreft onmogelijk. De lat is gelegd, de vlag is gepland. We bouwen onze gebouwen sinds 2016 gasvrij en vervangen oude technieken, investeren met onze solar farms en toekomstige windmolens in eigen en hernieuwbare energie, vergroenen onze projecten, maken gebruik van geüpcyclet meubilair, doen aan afvalbeheer en schakelen over naar houtbouw. Daarvoor doen we aan duurzaam bosbeheer en investeerden we in onze eigen bossen in Finland. We doen dus heel wat inspanningen op allerlei vlak. Maar omdat dat voor ons normaal geworden is, staan we er niet altijd meer bij stil. Wanneer externe experts dan zeggen dat die inspanningen wel degelijk uitzonderlijk zijn, geeft dat veel energie om verder te gaan.’

Was winnen in de categorie emissiereductie en innovatie extra bijzonder?

‘Absoluut. Achter die prijs schuilt dan ook jaren onderzoek en werk van onze spin-off Limoengroen. Denk maar aan onze energieprojecten, onze investeringen in hernieuwbare energie, onze plannen rond houtbouw en alle innovaties waarmee we onze uitstoot proberen te verlagen. Dat zijn geen initiatieven die je van vandaag op morgen realiseert. Het is een traject van leren, vallen, opstaan, bijsturen en blijven verbeteren. Dat die inspanningen gezien en gewaardeerd worden, doet dan ook veel deugd.’

Wat zeg je tegen bedrijven die nog twijfelen om sterker in te zetten op vergroening?

‘Dat ze vooral verder moeten kijken dan de aanlegkost alleen. Groen levert zowel ecologische als sociale én economische winst op. Het maakt een omgeving aangenamer, gezonder en aantrekkelijker. Klanten, medewerkers en bewoners voelen dat verschil. Uiteindelijk willen mensen gewoon op plaatsen zijn waar het goed is om te leven en te werken. En dat is precies wat vergroening mogelijk maakt.’