Internationale partners van ReGreeneration op bezoek in Gent

Van 4 tot en met 6 mei verwelkomde Gent internationale partners van het Europese project ReGreeneration. ReGreeneration is een door de Europese Unie gefinancierd project binnen het Horizon Europe-programma dat gedurende 4 jaar 9 Europese steden samenbrengt. Het doel is innovatieve benaderingen te ontwerpen, te testen en te kopiëren voor stedelijke herontwikkeling in klimaat- en sociaal kwetsbare buurten.

Binnen ReGreeneration experimenteren de steden rond het vergroenen en opwaarderen van dichtbevolkte wijken via natuurgebaseerde oplossingen, co-creatie met burgers en digitale tools. Zo willen we klimaatbestendigheid, biodiversiteit en levenskwaliteit versterken.

Voorbeeld- en volgsteden

De vier pilootsteden Barcelona (Spanje), Parijs (Frankrijk), Alverca (Portugal) en Boekarest (Roemenië) nemen het voortouw met proefprojecten in kwetsbare, vervuilde of autogedomineerde wijken en brownfields, en proberen die nieuw leven in te blazen als groene en toegankelijke buurten. Hun ervaringen worden gedeeld met en nagevolgd door 5 ‘replicator cities’ – Gent (België), Rome (Italië), Lappeenranta (Finland), Segrate (Italië) en Ljubljana (Slovenië) – die met gelijkaardige uitdagingen kampen. ReGreeneration loopt van 2024 tot en met 2027.

Eerste dag: verwelkoming en inspiratie

Dit was de zesde partnermeeting binnen het project, en hiermee de eerste die plaatsvond in een volgstad.

Maandagmiddag werden de deelnemers onthaald in de gemeenteraadszaal met een warm welkom door het Gentse team, de projectcoördinator Inetum, en een inspirerende toespraak van onze Schepen van Natuur en Groen, Bram Van Braeckevelt. Placemaking Europe en C40 cities, projectpartners betrokken in stedelijke planning en participatie, zorgden voor een interactieve kennismaking als energieke start van een programma vol workshops, presentaties en plaatsbezoeken.

De namiddag ging verder met: 

• pitch presentaties van de projectpartners
• een verkenning van AI-dashboards door Inetum 
• een voorstelling van de Gentse projecten ter voorbereiding van de plaatsbezoeken de dag erop 

De dag werd afgesloten met een bezoekje aan de Floraliën en een tentoonstelling van projectpartner Viaverda over het belang van biodivers groen in het Palmarium, gevolgd door een gezellige netwerkreceptie in de plantentuin.

Tweede dag: terreinbezoeken en uitwisseling

Dinsdagvoormiddag namen we de partners mee op verkenning door de 19de-eeuwse gordel, een dichtbevolkte regio die onder toenemende druk staat door de klimaatcrisis. Tijdens de plaatsbezoeken hier stonden de 3 pijlers van ReGreeneration centraal:

1. Complete wijken:

   Stedelijke gebieden hervormen tot compacte wijken waar basisvoorzieningen nabij zijn en voor iedereen toegankelijk.

2. Openbare ruimte voor en door de lokale gemeenschap:

   Samen met bewoners publieke ruimte vormgeven tot levendige, inclusieve wijken die de identiteit, dromen en behoeften van de bewoners weerspiegelen.

3. Natuurgebaseerde stedelijke oplossingen:

   Natuurgebaseerde, regeneratieve innovaties inzetten die klimaatrisico’s beperken en biodiversiteit, gezondheid en welzijn versterken.

Praktijkvoorbeelden in Gent

De dag startte op het oude fabrieksterrein van de voormalige Fluvius-site aan de Ham, waar de partners kennismaakten met een substratenexperiment binnen het Europese project Rewild the City. De Stad Gent onderzoekt hier samen met het Gents MilieuFront, de UGent en de vzw Viaverda naar efficiënte methoden om te ontharden in steden: hoe ontwikkelt nieuwe vegetatie zich als er bij het ontharden van de site verschillende soorten puin in de bodem achterblijven?

Dit vormde de aanzet voor een bezoek aan de FNO-site, waar binnenkort een gelijkaardige proef start in samenwerking met vzw Viaverda en Gents MilieuFront. De focus ligt op de beplantingstechnieken in vervuilde en met puin gevulde grond, én op het in kaart brengen van de bestaande vegetatie en mogelijke zaadbanken. Deze aanpak sluit aan bij het Natuurweefselplan van de Bloemekenswijk, met betrokkenheid van buurtbewoners via initiatieven zoals een Bioblitz. 

Tijdens een wandeling door het Bloemekenspark nam Daniël Vernooy de groep mee in de geschiedenis van deze industriële site en de rol van de historische waterloop de Lieve. Onderweg werd op de FNO-site ook haltgehouden bij de oostelijke loods, die deze zomer omgetoverd wordt tot een bruisende plek voor de urban sports community onder organisatie van Ghent Basketball. 

Het laatste terreinbezoek vond plaats in de wijk Muide-Meulestede. Hier stond co-creatie centraal, met initiatieven zoals Werf Vergroening. Maarten Merveille leidde ons op een wandeling van het pleintje in de Vorkstraat via het Manchesterplein tot aan school Victor Carpentier. Dit vormde een ideale voorbereiding op de brainstormsessie in de namiddag. 

Co-creatie en gezamenlijke oplossingen

Na de lunch gingen de partners samen op zoek naar oplossingen voor uitdagingen rond vergroening van smalle straten en participatie. Daarna werd verdergewerkt aan de ontwikkeling van de ‘replicatormethodologie’, waarbij gesprekken tussen de piloot- en volgsteden voor waardevolle inzichten en leerervaringen zorgden. 

Deze inspirerende dag eindigde met een informele en culinaire ontmoeting met enkele echte Gentse klassiekers, die erg in de smaak vielen!

Derde dag: reflectie en vooruitblik

Tijdens de laatste dag van de partnermeeting in Gent reflecteerden de partners op de voorbije activiteiten en de volgende uitdagingen en stappen binnen het project. Er vonden gesprekken plaats per werkpakket en een gezamenlijke feedbacksessie. Tussendoor werd er nog een leerrijke workshop gegeven over het binnenhalen van gegevens in een systeem (data ingestion), google reviews en het maken van voorspellingen op basis van data-modellen (forecasting).

Conclusie

De partnermeeting in Gent bood een inspirerende combinatie van kennisdeling, praktijkervaring en internationale samenwerking. Ze vormde een belangrijke stap in het gezamenlijk streven naar duurzame, inclusieve en klimaatbestendige steden in Europa.