Vind hier de laatste stand van zaken en een antwoord op de meest gestelde vragen over de legionellabesmetting rond de Gentse Kanaalzone

Hieronder geven we je graag de laatste stand van zaken en een antwoord op de meest gestelde vragen over de legionellabesmetting in de Gentse Kanaalzone. De informatie in deze pagina is gebaseerd op de expertise en het onderzoek van de artsen en milieudeskundigen van het Agentschap Zorg en Gezondheid van de Vlaamse overheid. Samen met het Agentschap voor Zorg en Gezondheid volgen we de situatie verder op. Bekijk ook zeker de infographic "Legionellabesmetting, kort uitgelegd".

Wat is legionella en hoe word je ziek?

Legionella is een longontsteking die veroorzaakt wordt door de legionellabacterie. Deze bacteriën bevinden zich in de bodem en in water, meestal in kleine aantallen, die geen gevaar vormen. De legionellabacterie vormt pas een probleem als ze zich heeft kunnen vermenigvuldigen. Dit gebeurt vooral in stilstaand water met een temperatuur tussen 20 en 50 graden. Besmetting ontstaat door inademing van zeer kleine, besmette waterdruppeltjes die verneveld worden. Je kunt niet besmet raken door het drinken van water. De ziekte is niet overdraagbaar van de ene persoon op de andere. Ook huisdieren kunnen niet besmet worden.

Hoeveel mensen zijn er nu ziek?

Op vrijdag 24 mei 2019 heeft zich opnieuw 1 patiënt aangemeld. Op dit moment zijn in totaal 27 mensen besmet geraakt met legionella, van wie er helaas 2  overleden zijn. Het stadsbestuur betuigt zijn medeleven aan de nabestaanden en de kennissen van de slachtoffers.

Waar worden mensen ziek?

Het blijft erop wijzen dat de bron van de besmetting in de buurt van Evergem (zuidelijke kanaalzone) gezocht moet worden. Er zijn ook een paar mensen die wat verderaf wonen, die ziek geworden zijn. Van sommige van hen weten we dat zij zich soms ook naar Evergem of de Gentse kanaalzone verplaatsen (vb. voor werk) Een precieze wijk, zone of straten afbakenen waar de besmetting gebeurd is, kunnen we niet doen. 

Gezien de grote verschillen in leeftijd en profiel van de patiënten, is het wel zo goed als zeker dat de besmettingen niet in een woning of zelfs in een ander gebouw hebben plaatsgevonden. Daarvoor hebben die mensen te weinig raakvlakken (ze bezoeken niet dezelfde sportclub, niet hetzelfde winkelcentrum enzovoort).

Het lijkt erop dat de zieke mensen ergens in de open lucht in contact gekomen zijn met de bacterie. Vandaar dat de Vlaamse overheid de bron in de eerste plaats zoekt in de zogeheten “koeltorens” van de industrie in de (vooral zuidelijke) Gentse Kanaalzone. Vanuit zo’n koeltoren kan een waternevel met de legionellabacterie ergens neergeslagen zijn.

Wat met de bron, is die er nog en waar?

De voorbije weken liet Zorg en Gezondheid waterstalen afnemen in de koeltorens bij verschillende bedrijven in de Gentse kanaalzone. Alle gecontroleerde installaties zijn gedesinfecteerd en herhalen dit voorlopig elke week. Dat betekent dat, als één van de koeltorens of andere installaties de bron van de besmetting was, die bron nu is stilgelegd.

Omdat de bacterie eerst moest kunnen groeien, duurde het tot maandag 20 mei 2019 voor er eerste resultaten waren.

Er werden bij vijf van de 17 eerst geteste koeltorens sporen van de legionellabacterie aangetroffen. Bij 2 daarvan werd een grotere concentratie van hetzelfde type legionellabacterie aangetroffen als bij de patiënten. Deze bedrijven zouden de bron van de legionellabesmetting kunnen zijn, maar dat is op dit moment nog niet zeker. Deze bedrijven worden verder geïnspecteerd.

De stalen van de bacterie bij de bedrijven en de bacterie bij de patiënten worden nu verder onderzocht op DNA-niveau. Pas als er een genetische match is tussen die stalen, weten we welk bedrijf de oorzaak was van de uitbraak. Dat verwachten we pas in de week van 3 juni.

In de tussentijd gebeuren er nog meer staalnames in de Gentse kanaalzone om uit te sluiten dat de bron toch elders ligt. Alle geteste bedrijven worden na staalname gedesinfecteerd, en de desinfectie wordt er wekelijks herhaald.

Wanneer stopt zo’n uitbraak?

Dat valt helaas niet te voorspellen. Het Agentschap Zorg en Gezondheid blijft de toestand en eventuele nieuwe aanmeldingen van patiënten daarom goed opvolgen.

Wat kan ik doen om mij te beschermen?

Preventief kan je niets doen. We willen benadrukken dat de kans dat je ziek wordt sowieso klein is, ook al zou de besmettingsbron nog niet verdwenen zijn. Zelfs als je in contact komt met de bacterie en die inademt, dan nog zullen de meeste mensen er niet ziek van worden. Binnen blijven is helemaal niet nodig. Aangezien de bron van de besmetting ook niet in een woning zit, is het veilig om het water van de kraan te gebruiken zoals altijd, om te drinken, douchen, wassen, voor waterspelletjes met de kinderen, etc.

Krijg je koorts, ben je kortademig en moet je hoesten, ga dan langs bij je huisarts. De huisartsen in de regio zijn verwittigd en zijn extra aandachtig voor de symptomen van legionella.

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

Op de website van Zorg en Gezondheid vind je de laatste stand van zaken en zullen er updates verschijnen zodra er meer nieuws is.

Legionella, kort uitgelegd: 

infographic legionella besmetting