dampoortknoop toekomstbeeld

Tijdslijn heraanleg stationsomgeving Dampoort

Het is de ambitie om de ruime omgeving van de Dampoort op termijn volledig anders in te richten.

Hoe dit langlopend proces loopt, kan je hier volgen op de tijdslijn.

Vanaf mei 2020 start AWV (Agentschap Wegen & Verkeer) met werken aan de Dampoort om het knooppunt klaar te stomen voor de gewijzigde verkeersstromen die zullen ontstaan door de bouw van de Verapazbrug.
Wil je meer weten over deze werken, bekijk dan de pagina van AWV.

Deze tijdelijke heraanleg is in afwachting van de definitieve en integrale aanpak van de omgeving rond de Dampoort.

tijdslijn

Wat vooraf ging

De Stad Gent, het Vlaamse Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), De Lijn en NMBS hebben de handen in elkaar geslagen om samen de ruime omgeving rond het station Dampoort op een kwalitatieve manier herin te richten.

De verschillende partners willen van de Dampoort een veilig en aantrekkelijk knooppunt van openbaar vervoer maken, geheel volgens het STOP-principe. Daarbij gaat de voorrang eerst naar de Stappers, daarna de Trappers, dan het Openbaar Vervoer en tenslotte het Privaat vervoer.

Daarnaast worden de onderbenutte gronden nabij de Dampoort (zoals de site van het voormalige pakjesstation) omgebouwd tot een volwaardig nieuw stukje Gent, met aantrekkelijke publieke ruimtes.

2011-2013

In 2011 startte de Stad samen met de partners aan een verkennend ruimtelijk onderzoek voor de omgeving van de Dampoort. Dit onderzoek werd in 2013 afgerond en het volledige rapport kan je onderaan deze pagina raadplegen.

In het onderzoek kwamen verschillende oplossingen naar voren om het doorgaand verkeer op de stadsring (R40) tussen de Afrikalaan en de Kasteellaan zo vlot mogelijk de Dampoortknoop te laten passeren. Toen lagen er nog 2 alternatieven op tafel voor het verloop van de stadsring ter hoogte van de Dampoort.
 

  • Tunnel
    Via een tunnel rijdt het doorgaand verkeer onder de Dampoort door. De R40 komt in dat geval naast de spoorwegberm te liggen.
     
  • Kruispunt
    De stadsring blijft gelijkvloers lopen via de huidige Kasteellaan en de Koopvaardijlaan. Er komt een groot kruispunt ten oosten van de Zwaaikom, waarbij lichten het verkeer regelen.
     

Het Gentse stadsbestuur had toen al een voorkeur voor het tunnelalternatief, gezien dit de meeste garanties biedt voor een duurzame en attractieve heraanleg van de omgeving. Maar de uiteindelijke keuze zal in samenspraak met alle projectpartners moeten gebeuren, en houdt ook rekening met financiële en technische overwegingen.

Ook volgende keuzes voor een toekomstige heraanleg werden gemaakt:

•  De stationsomgeving wordt een knooppunt van openbaar vervoer, met een vernieuwd treinstation, een nieuw bus- en tramstation met geclusterde perrons, loketten voor de trein-, tram- en busgebruikers, een fietsparkeergebouw, een pendelparking en commerciële voorzieningen.

•  Aan de Zwaaikom zorgt een promenade op waterniveau ervoor dat voetgangers en fietsers vlot tussen het Dampoortstation en het stadscentrum, en tussen de Oude Dokken en de zuidelijke stationsomgeving kunnen wandelen en fietsen.

•  Ten noorden van de Dampoortknoop, tussen de spoorweg en de Koopvaardijlaan, ligt de focus op binnenstedelijke economische activiteiten zoals kantoren, handel… en in beperkte mate op wonen.

•  Ten zuiden van de Dampoortknoop, tussen de spoorweg en de Kasteellaan, is er plaats voor nieuwe woningen, kantoren en extra buurtgroen.

2015

Waarom wordt het RUP 172 Dampoort opgemaakt?

Een ruimtelijk uitvoeringsplan gaat over een duidelijk afgebakend gebied: het plangebied. Het plangebied van het  RUP 172 Dampoort omvat de huidige Dampoortrotonde, het onbebouwde terrein ten zuiden daarvan tussen de spoorweg en de Kasteellaan, het bouwblok ten noorden ervan tussen de spoorweg en de Koopvaardijlaan, en een kleine reststrook aan de achterzijde van de Dendermondsesteenweg. Vandaag ligt het plangebied deels in een ‘gebied voor stedelijke ontwikkeling’ en deels in ‘industriegebied’. Om de toekomstige ontwikkelingen mogelijk te maken, is een wijziging van de bestemming nodig. Dit gebeurt met dit ruimtelijk uitvoeringsplan.

Het college van burgemeester en schepenen heeft een eerste concept van het RUP goedgekeurd op 10 december 2015. Hierbij werden nog 2 scenario’s getekend op het grafisch plan, één met tunnel en één zonder. Tegelijk werd het studiebureau aangesteld dat het plan MER zal opmaken.

2016

Begin 2016 werd de plan-MER procedure voor het RUP Dampoort opgestart. Gezien er een aanzienlijke milieu-impact verwacht wordt van dit RUP, moet er een milieueffectrapportage geïntegreerd worden in het besluitvormingsproces bij de verdere opmaak van het RUP. We spreken over een plan-milieueffectrapport of plan-MER. 

Het plan-MER brengt de impact van het RUP op het milieu in beeld en vergelijkt onder meer de voorliggende scenario's (o.a het tunnelalternatief en het gelijkvloers alternatief voor de R40). Een goedgekeurd plan-MER is noodzakelijk voor de definitieve vaststelling van een RUP.

Op 4 juli 2016 vond een informatiemoment plaats over het concept-RUP en de kennisgeving van het plan-MER. In de kennisgevingsnota stellen de MER-deskundigen voor hoe ze het onderzoek naar milieueffecten willen uitvoeren. Elke burger kreeg de kans om te reageren op de kennisgeving en inhoudelijke input te geven over de aanpak van het milieueffectenrapport. 

 

 

Naast de milieu-effecten moet er nog tal van ander studiewerk gebeuren, en moeten bv. ook technische en financiële aspecten van het project Dampoort verder in beeld gebracht worden. Dit studiewerk - met verschillende opdrachtgevers en door verschillende studiebureaus uitgevoerd - wordt gebundeld onder de noemer “flankerend onderzoek”. 

Zo werd voor de tunnel onder de Dampoort een technische haalbaarheidsstudie uitgevoerd, en worden de verwachte financiële kosten en opbrengsten van het project helder in beeld gebracht. Samen met de resultaten van het milieu-effectenonderzoek moet dit de projectpartners toelaten om een consensus te vinden omtrent het voorkeursalternatief voor de Dampoort. Er moet m.a.w. een gezamenlijke keuze gemaakt worden omtrent het verloop van de R40 ter hoogte van de Dampoort: hetzij via een tunnel, hetzij gelijkvloers.

Hierbij een overzicht van een aantal deelonderzoeken binnen het flankerend onderzoek die ondertussen zijn afgerond:

  • Onderzoek naar de verwachte voetgangers-en fietsintensiteiten en noodzakelijke voetgangers- en fietsinfrastructuur (in opdracht van Stad Gent)
  • Technische haalbaarheidsstudie tunnel (in opdracht van AWV)
  • Capaciteitsstudie en ontwerpend onderzoek voor het bus- en tramstation (in opdracht van De Lijn)
2018

eerste concrete deelproject

Uit het verkennend en flankerend onderzoek is de nood aan een veilig alternatief voor fietsers aan de Dampoort duidelijk naar voren gekomen. Deel van de oplossing is een extra tunnel voor fietsers en voetgangers onder het spoor ten zuiden van het station, die de Dendermondsesteenweg verbindt met de Kasteellaan.

Doelstelling

Ongeveer 300 meter van station Gent Dampoort bouwen we, doorheen de spoorwegberm, een brede fiets- en voetgangerstunnel. Zwakke weggebruikers krijgen zo een veiliger en sneller alternatief voor het drukke rondpunt aan de Dampoort, en voor de route langs de Forelstraat.

Aan de ene tunnelzijde sluiten we aan op het voetpad en het fietspad van de Kasteellaan, en op de richting van station Gent Dampoort. Aan de andere tunnelzijde takken we aan op het fietspad naar Malmar/Bijgaardepark en leggen we een veilige fietsverbinding aan over de parking van het koopcentrum, tot aan de Dendermondsesteenweg.

De nieuwe verbinding werd vernoemd naar Luc Lemiengre, het eerste groene gemeenteraadslid van Gent. De werken gingen van start op 5 maart 2018 en op 25 april 2019 werd de tunnel feestelijk geopend.

Op basis van de plan-MER en het flankerend onderzoek, is gebleken dat het tunnelscenario het meest aansluit bij de gezamenlijke ambities van de verschillende projectpartners voor de stationsomgeving Dampoort.

De Stad lanceerde in 2018 een ontwerpopdracht voor de opmaak van een stedenbouwkundig masterplan, gebaseerd op het tunnelscenario uit het verkennend onderzoek, en rekening houdend met de nieuwe inzichten en technische aspecten uit het flankerend onderzoek.

Het stedenbouwkundig masterplan integreert alle bouwstenen tot een samenhangend geheel: waar komt het nieuwe stationsgebouw, waar liggen de nieuwe bus- en tramperrons, waar komen fietspaden, ingang en uitgang tunnel, waar is er ruimte voor nieuwe bebouwing ...

Het stedenbouwkundig masterplan vormt de basis voor het Ruimtelijk Uitvoeringsplan of RUP, dat het gebied de juiste bestemming moet geven om de toekomstige ontwikkelingen juridisch mogelijk te maken. 

Deze studie is momenteel nog steeds lopend.

Het voorontwerp van RUP dat werd goedgekeurd op 15 november 2018 kiest voor het zogenaamde tunnelscenario. In dat scenario komt de R40 langs het spoor te liggen, en rijdt het doorgaand verkeer via een tunnel onder de Dampoort door. 

Hierbij de belangrijkste krijtlijnen van dat Voorontwerp RUP:

Naast het voorzien van de nodige ruimte voor een nieuw treinstation, een compact tram- en busstation, een pendelparking en een ruime fietsenstalling, gaat er veel aandacht naar een kwalitatieve invulling van de publieke ruimte. Aan de Zwaaikom komt een verlaagd plein waar bewoners en bezoekers kunnen genieten van het water, en zorgt een promenade op waterniveau ervoor dat voetgangers en fietsers vlot kunnen circuleren tussen het Dampoortstation enerzijds, en de binnenstad en de Oude Dokken anderzijds.

Ten noorden van de Dampoortknoop, tussen de spoorweg en de Koopvaardijlaan, ligt de focus op economische activiteiten. In dat gebied voorziet het RUP de mogelijkheid tot bijkomende economische ontwikkelingen, in samenspraak met de bestaande bedrijven.

Ten zuiden van de Dampoortknoop, tussen de spoorweg en de Kasteellaan, is er ondermeer plaats voor nieuwe woningen, kantoren en extra buurtgroen. Hier komt een nieuw stadsdeel, dat aansluit op het stadsontwikkelingsproject Oude Dokken en het stadsvernieuwingsproject voor Oud-Sint-Amandsberg.

Een dicht netwerk van fiets- en voetgangersverbindingen zorgt voor een vlotte en veilige circulatie van de trage weggebruiker in alle richtingen. Naast de doorsteek onder het spoor ten zuiden van het station die momenteel al in uitvoering is, komt er aan de westkant van het spoor tevens een volledig conflictvrije noord-zuid verbinding op hetzelfde niveau als de treinsporen. Deze sluit op haar beurt weer aan op een nieuwe oost-west verbinding ten noorden van het spoorviaduct, en op de zogenaamde ‘groene banaan’ , de geplande verbinding langs het rangeerstation.

2019

Op 5 november 2019 keurde de dienst MER het plan-MER voor het RUP Dampoort goed. Een goedgekeurd plan-MER is noodzakelijk voor de definitieve vaststelling van het RUP Dampoort.

Op de website van de Dienst MER (doorklikken naar Dossiercode PL0229) kunt u de integrale plan-MER, en een niet-technische samenvatting terugvinden.

 

2020

In 2020 wordt de procedure voor de goedkeuring van het RUP Dampoort verder gezet. Op basis van de adviezen van verschillende administraties en overheden, en de gemeentelijke commissie ruimtelijke ordening (GECORO) wordt het voorontwerp van RUP aangepast tot een ontwerp van RUP. Dit ontwerp van RUP vormt dan weer de basis voor de organisatie van een openbaar onderzoek, waarbij burgers officieel hun bezwaren en opmerkingen kunnen formuleren op het RUP.

In 2020 wordt tevens het stedenbouwkundig masterplan gefinaliseerd, en wordt er verder onderhandeld met alle projectpartners omtrent de financiering van de verschillende onderdelen van het project.