Sint-Pietersstation

Het huidige station Gent-Sint-Pieters werd in het begin van de vorige eeuw gebouwd door architect Louis Cloquet.

In 1837 werd ten zuiden van Gent een eerste spoorwegstation opgericht. Daarna werden nog diverse kleinere stations gebouwd, onder meer voor goederenvervoer van en naar de haven. Veel van die stations waren als kop- of eindstations aangelegd. Maar de toename van het treinverkeer, de uitbreiding van het spoorwegennet en de onderlinge verbinding van de lijnen maakten dat dit type station al vlug voorbijgestreefd was.

Het andere type, het doorgangsstation, liet een snelle doorstroming toe en kon veel gemakkelijker worden uitgebreid. Het eerste nieuwe station van dit type, het zogenaamde Klein Sint-Pietersstation, werd in 1881 langs de lijn Gent-Brugge gebouwd. Het treinverkeer passeerde er op een gelijkgrondse spoorwegberm. De inplanting van het nieuwe station stimuleerde de plaatselijke kleinhandel en de horeca in dit toen nog zeer landelijke gebied. Het station was vanaf 1889 de stopplaats voor internationale treinen en de rechtstreekse trein Brussel/Oostende.

Een station voor de Wereldtentoonstelling

In 1908 kreeg architect Louis Cloquet (1849-1920), opdracht tot het bouwen van een volwaardig en prestigieus stationsgebouw. De werken werden toevertrouwd aan de aannemers Van Herrewege en De Wilde en duurden van 1910 tot 1912. Tegelijkertijd kwamen de sporen op een verhoogde berm. Hierdoor vermeed men de talrijke gevaarlijke overwegen en kon men tegelijk een tracé realiseren dat de diverse waterlopen overbrugde. In 1912-1913 werd het Koningin Maria-Hendrikaplein aangelegd en het Flandria Palace Hotel (schuin over het station) gebouwd. AI deze realisaties stonden in het teken van de Wereldtentoonstelling van Gent in 1913.

Eclectische stijl

Het stationsgebouw is opgetrokken in een eclectische stijl die eigen is aan Cloquet en kreeg een langgerekte aanleg evenwijdig met de sporen en het plein. Een lange circulatiegang verdeelt het gebouw over de volledige lengte en verleent toegang tot de diverse nutsvoorzieningen.

Deze zuiver utilitair opgevatte pijp werd in het midden doorbroken door de monumentale hal. In de as van de hal werd een doorgangstunnel naar de perrons aangelegd. De tunnel is een ontwerp van ingenieur P. Grondy. Zo kreeg het station een kruisvormige aanleg. Deze reizigerstunnel is een belangrijk gegeven omdat men van perron kon verwisselen zonder over de sporen te moeten lopen.

Cloquet hield ervan materialen uit België te gebruiken. De gevel is in baksteen uit Stekene opgetrokken, de bouwlagen worden geaccentueerd door rijen Balegemse zandsteen. Steen uit Doornik, het Maasland en Luxemburg werden vooral voor de afwerking van het interieur gebruikt.

Sgraffiti en andere decoraties

Op de wanden van de zijruimtes in de hal zijn sgraffiti aangebracht met voorstellingen van de belangrijkste Belgische steden met hun voornaamste torens geschilderd (Gent, Brugge, Kortrijk, leper, Oudenaarde, Mechelen, Oostende, Antwerpen, Doornik, Bergen, Namen, Luik). De afbeeldingen, het slingerwerk van planten en de wapenschilden zijn uitgevoerd door Prosper Cornelis (1864-1922). Hij werkte eerder met Cloquet samen voor de wandschilderingen van het voormalig Postgebouw op de Korenmarkt.

Op het plafond van de inkomhal zijn decoraties aangebracht. Op de kraagstukken van de spitsbogen staan diverse symbolen. Zij stellen de evolutie van de tijd (wiel) voor terwijl andere motieven naar de Belgische Spoorwegen verwijzen (gevleugeld wiel). In de oorspronkelijke wachtzalen voor derde en tweede klas is horeca gevestigd. De zalen zijn met monumentale middeleeuwse siersteenkappen versierd. Vroeger bevonden zich daaronder decoratieve kaarten van het Belgisch spoorwegennet. Nu zijn taferelen te zien van de Gentse geschiedenis en van belangrijke Gentse gebouwen en personen.

Nieuw station in opbouw

Het hoofdgebouw is gerestaureerd en de luifel aan de buitenzijde is vervangen door een lichte glazen constructie. Zowel de sporen en de perrons als de gehele stationsomgeving worden gefaseerd vernieuwd.

Het station is als monument beschermd sinds 10/11/1995.

Ligging: Koningin Maria Hendrikaplein - 9000 Gent

Functie: treinstation

www.projectgentsintpieters.be