Katholieke bisschopsstad

De herovering van Gent door Farnese in 1584 betekende het herstel van het Spaanse gezag en de voortzetting van de katholieke reformatie.

De herovering van Gent door Alexander Farnese in 1584 betekende het herstel van het Spaanse gezag en de voortzetting van de katholieke reformatie, op gang gebracht door het Concilie van Trente (1545-1563). Al in 1559 was Gent een bisschopsstad geworden en in 1569 was er een seminarie opgericht, maar door de religieuze strijd en het oorlogsgeweld was de bisschoppelijke organisatie nog niet van de grond gekomen. Het aantal kloosters binnen de stadsmuren steeg nu spectaculair en ook de bevolking van de begijnhoven steeg drastisch. De colleges van de jezuïeten (1592) en de augustijnen (1609) verzorgden hoog aangeschreven onderwijs voor jongens. In de jaren 1620, onder bisschop Antoon Triest (1577-1657), kwamen ook nieuwe armen- en wezenscholen bij. De sociale voorzieningen werden uitgebreid met pandjeshuizen die goedkope leningen verstrekten: de Berg van Barmhartigheid en de hieraan verbonden gratis leenbank.