Samen sterk van start met de gouden weken

Hoe is jullie school georganiseerd? 

De Buurt is een methodeschool die een mooie afspiegeling wil zijn van de wijk. We streven naar een diverse mix van leerlingen en creëren een warme, huiselijke sfeer. We werken met leefgroepen van drie leerjaren samen. Binnen die leefgroepen werken we 5 projecten per jaar uit: de kinderen kiezen samen een thema en werken naar een eindproduct toe. Ik ben al 26 jaar begeleider in leefgroep 3, met kinderen uit het eerste, tweede en derde leerjaar. 

Hoe pakken jullie de ‘gouden weken’ aan in het begin van het schooljaar? 

Eigenlijk starten we al voor de zomervakantie. De kleuters van de derde klas komen enkele keren op bezoek in hun toekomstige leefgroep en doen in de laatste schoolweek een klein projectje. Zo verlagen we de drempel voor september. 

In het nieuwe schooljaar starten we met een overgangsproject dat elk jaar terugkomt. Het thema mogen de kinderen zelf kiezen – vorig jaar werkten we rond tovenaars – maar de structuur ligt vast. De leerlingen worden verdeeld in gemengde leeftijdsgroepjes. Eén groepje zorgt voor het eten, een ander bedenkt activiteiten en een derde verzorgt de avondanimatie tijdens de tweedaagse. Zo leren ze elkaar én hun nieuwe rol in de groep goed kennen. 

Wat willen jullie bereiken met dat overgangsproject? 

We willen dat de kinderen hun nieuwe plek binnen de leefgroep leren innemen. De jongsten worden de middelsten, de middelsten de oudsten. Dat brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Oudsten die misschien niet uitblinken op cognitief vlak, kunnen in deze context toch een leidersrol opnemen. Dat is ontzettend waardevol. 

Twee jaar geleden maakten we bijvoorbeeld stangpoppen. De oudsten kregen pre-teaching en leerden hoe ze een pop moesten maken. Daarna hielpen ze de jongsten om hetzelfde te doen. Tijdens het poppenspel dat volgde, stond iedereen op gelijke voet. Door er direct in te vliegen en samen te werken, ontstaan er hele mooie sociale relaties.  

Hoe werken jullie verder aan groepsdynamiek tijdens het schooljaar? 

Om de twee weken houden we een vaste leefgroepmeeting. Kinderen kunnen dan sorry of merci zeggen, een pluim geven of iets delen dat belangrijk voor hen is. Die structuur helpt hen om op een open en verbindende manier met elkaar te communiceren. 

Bij dringende situaties wachten we niet op een meeting. We grijpen meteen in en leren kinderen hoe ze op een respectvolle manier grenzen kunnen aangeven – zoals ‘stop’ zeggen of hulp vragen, in plaats van te reageren met een duw of scherpe woorden. 

Hoe verloopt de samenwerking tijdens de projecten? 

We werken telkens ongeveer drie weken aan een project. De eerste week geef ik input – bijvoorbeeld over elektriciteit. In de tweede week gaan de kinderen experimenteren. Ze bouwen circuitjes, leren over energie, programmeren. In de derde week vormen we expertengroepen. De ene groep verdiept zich verder in elektriciteit, een andere bouwt een maquette, nog een andere programmeert. 

Bij het samenstellen van die groepen letten we op de mix. We zetten niet alle leiders bij elkaar, maar verdelen de sterktes evenwichtig. Zo leert iedereen samenwerken en groeien in zijn of haar rol. 

Wat doen jullie tijdens de ‘bronzen weken’ op het einde van het schooljaar? 

Voor de eindrush met de eindtesten begint, gaan we elk jaar een weekje op uitstap: boerderijklassen, bosklassen of stadsklassen. Samen leven, spelen, ontdekken – dat zorgt voor een sterke groepsband. En we sluiten af met een groot feest, waarbij ouders ook betrokken zijn. Samen zingen met jong en oud: het is een mooi moment van verbinding en afronding. 

Jullie zetten via het projectonderwijs sterk in op verbinding. Heb je een tip voor scholen die anders georganiseerd zijn? 

Doe speelse dingen samen. Samen zingen, samen bouwen, samen creëren – het versterkt de groepsdynamiek vanzelf. Maar je kan ook gericht werken aan samenwerking. Wij gebruiken bijvoorbeeld ‘De stad van Axen’ als gedeelde taal. Dan zeggen we: "Vandaag wil ik dat de oudsten een goede wasbeer zijn." Zij weten dan: ik geef mijn jongste maatje vandaag bewust een complimentje. Zo leren ze elkaar waarderen en versterken.