Droogte

Code oranje: Ga spaarzaam om met drinkwater en regenwater.

Code oranje 

De nasleep van de droogte van 2018 is nog steeds merkbaar in de waterlopen in Vlaanderen. De Vlaamse droogtecommissie volgt de toestand op.

Sinds juli 2019 zijn er, ook in Gent, droogtemaatregelen van kracht. Code oranje is nog steeds van kracht.

Door de klimaatverandering zullen droge periodes vaker voorkomen. 

Welke maatregelen zijn kracht?

  • Op advies van de Droogtecommissie voerde de Gouverneur van Oost-Vlaanderen een captatieverbod in. Dit betekent dat er geen water opgepompt mag worden uit onbevaarbare waterlopen en meanders. 
  • De Stad Gent voert daarnaast een extra maatregel in bij bronbemalingen op bouwwerven.
  • Het is nog steeds aan te raden om spaarzaam te zijn met drink- en regenwater.

Bronbemalingen op bouwwerven in Gent

Op werven waar grondwater wordt opgepompt, is de aannemer tijdens het droogte-alarm verplicht om het opgepompte grondwater in vaten op te vangen en gratis ter beschikking te stellen aan buurtbewoners, waar dit opgenomen is in de vergunning. Het gaat om werven waar de werken langer dan 14 dagen duren. Duizenden liters water kunnen zo nuttig gebruikt worden tijdens de droogte.

Dit gaat bijvoorbeeld over werven voor kelders, ondergrondse parkeergarages, regenwaterputten of funderingen, of rioleringswerken. Om bij dit type werken een uitgraving of bouwput te maken, is het tijdelijk nodig om de grondwatertafel te verlagen. Bij zogenaamde ‘bemalingen’ wordt het opgepompte grondwater bij voorkeur terug in de bodem gebracht. In steden is dit vaak niet mogelijk door een gebrek aan ruimte. Dan wordt het opgepompte grondwater rechtstreeks geloosd in beken, rivieren of in de riolering. Zo gaan duizenden liters water per dag verloren.

Vanaf code oranje wordt in Gent het water waar mogelijk opgevangen voor hergebruik, voorafgaand aan het lozen bij dit type bouwwerven. De aannemer moet een vat met kraantje voorzien zodat buurtbewoners het water gratis kunnen aftappen. Dit grondwater is niet geschikt voor menselijke consumptie. Het kan gebruikt worden voor het begieten van planten. Gebruik van het water is op eigen risico. Als het praktisch haalbaar is, mogen buurtbewoners het water ook aftappen om hun regenwaterput te vullen.

Meest gestelde vragen over captatieverbod

  • Welke maatregelen zijn van kracht door het politiebesluit van 24 juli 2019?

Voor alle onbevaarbare waterlopen in de vermelde stroomgebieden en voor alle vermelde meanders geldt er vanaf 24 juli 2019 een captatieverbod. Tot de opheffing van het besluit mag geen water worden getrokken uit deze onbevaarbare waterlopen en meanders. Uitzondering hierop is het beperkt weghalen van water dat dienst zal doen als drinkwater voor het eigen vee dat nog buiten staat. Het beperkt capteren van aanmaakwater voor toegelaten gewasbeschermingsmiddelen is eveneens toegelaten.
 

  • Wat wordt bedoeld met ‘aanmaakwater voor gewasbeschermingsmiddelen’?

Water dat dient om toe te voegen aan een mengsel dat voorziet in gewasbescherming.
 

  • Waarom is deze maatregel nodig?

Deze maatregel is nodig om de goede ecologische toestand van de waterloop en de meander te garanderen en/of niet verder achteruit te laten gaan door bijkomende afname van water. Als het debiet of de hoeveelheid water in de onbevaarbare waterlopen of meander verder achteruit gaat, ontstaat er o.m. een zuurstofgebrek waardoor vissen sterven en/of het leven in het water structureel verstoord wordt.
 

  • Wat zijn onbevaarbare waterlopen?

Dit zijn waterlopen van 1e, 2e en 3e categorie in beheer van een gemeente, een provincie, de Vlaamse Milieumaatschappij of polders en wateringen (indien van toepassing).
 

  • Wat is een meander?

Een meander is een lus in de loop van een natuurlijke waterloop.
 

  • Waar en wanneer kan er water opgepompt worden?

Het politiebesluit van 24 juli 2019 vaardigt een captatieverbod uit voor onbevaarbare waterlopen in een aantal stroomgebieden en voor een aantal meanders. Captatie is hier te allen tijde verboden. Er wordt geen uitzondering toegestaan (tenzij voor drinkwater vee en gebruik als aanmaakwater voor gewasbeschermingsmiddelen). Op bevaarbare waterlopen kan er wel nog gecapteerd worden op vaste captatiepunten. Deze vaste captatiepunten en informatie over de meldings/vergunningsplicht hieromtrent kan u terugvinden via volgende link: https://www.vlaamsewaterweg.be/watercaptatie
 

  • Zijn er naast het oppompen van water alternatieve manieren om aan (irrigatie)water te geraken?

Aquafin biedt de mogelijkheid om gezuiverd afvalwater bij een aantal van hun zuiveringsinstallaties op te halen. Voor meer informatie omtrent deze mogelijkheid en de daarbij orende formaliteiten verwijzen wij naar volgende link: https://www.aquafin.be/nl-be/partners-en-bedrijven/gezuiverd-afvalwater/voor-landbouwers-en-gemeenten
 

  • Tot wanneer is het captatieverbod geldig?

Het captatieverbod blijft geldig tot opheffing door een nieuw politiebesluit van de waarnemend gouverneur. De situatie van de waterlopen wordt systematisch opgevolgd. Bekijk het actuele overzicht op ons geoloket: www.gisoost.be/waterlopen. Op dit geoloket kunt u op basis van een straatnaam terugvinden of deze locatie in een zone valt waar een captatieverbod geldt.
 

  • Voor wie geldt het captatieverbod uit onbevaarbare waterlopen en meanders?

Voor iedereen binnen het gebied waar het verbod geldt.
 

  • Wat zijn de gevolgen van een overtreding?

Overtredingen op dit politiebesluit kunnen worden bestraft met een gevangenisstraf van 8 tot 14 dagen en een geldboete van 26 tot 200 euro1, of met één van deze straffen alleen.
 

  • Wordt een vijver in een (provinciaal) domein in dit verband beschouwd als een onbevaarbare waterloop?

Neen, een vijver is geen onbevaarbare waterloop en daar geldt dit captatieverbod dus niet.
 

  • Mag mijn vijver nog in verbinding staan met de onbevaarbare waterlopen of meanders waar het verbod geldt?

Nee, dit is niet toegelaten. Wanneer er voor de vijver via een verbinding water onttrokken wordt uit de onbevaarbare waterloop of meander wordt dit ook beschouwd worden als een vorm van captatie.
 

  • Mag ik door dit verbod ook geen grondwater oppompen?

Met dit verbod mag enkel geen water onttrokken worden uit de onbevaarbare waterlopen in een aantal stroomgebieden. Er mag wel grondwater opgepompt worden mits u dit gemeld heeft of over een vergunning van de gemeente of de provincie beschikt.
 

  • Waarom is het captatieverbod niet van toepassing op alle onbevaarbare waterlopen en meanders in Oost-Vlaanderen?

Enkel waterlopen en meanders die als ecologisch kwetsbaar zijn aangeduid en waarvan het waterpeil uitzonderlijk laag is, werden in het politiebesluit weerhouden.