Green Deal Eiwitshift gaat voor een duurzaam voedingspatroon

Stad Gent doet mee aan de Green Deal Eiwitshift. Die streeft naar een duurzaam en toekomstgericht voedingspatroon.

De 'Green Deal Eiwitshift' toont aan dat de aandacht voor duurzame voedselsystemen groot is, zowel in Vlaanderen als op internationaal vlak. In 2020 publiceerde de Europese Commissie de ‘boer tot bord-strategie’ (farm to fork-strategy) waarbij de Vlaamse regering een sterk voedselbeleid wil ontwikkelen. Het uitwerken van een 'eiwitshift op ons bord' sluit aan bij de Europese en Vlaamse ambities rond voedselbeleid en draagt bij als concrete actie bij de Vlaamse eiwitstrategie.

Eiwit-uitdaging

Eiwitten zijn onmisbaar als bouwstof voor het lichaam in groei, voor het aanmaken van bloedcellen, enzymen en hormonen en voor het onderhoud en herstel van lichaamsweefsels. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan eiwitten kunnen van dierlijke (vlees, vis, zeevruchten, insecten, melk en melkproducten, eieren), microbiële (fungi, bacteriën en microalgen) of plantaardige herkomst (granen, peulvruchten, noten, zaden) zijn. Een van de grote uitdagingen voor ons voedingspatroon is de verhouding tussen dierlijke en plantaardige of alternatieve eiwitbronnen te verbeteren. Die verhouding is vandaag zowel op het vlak van milieu als gezondheid niet optimaal.

Eiwitshift op ons bord

In Vlaanderen is het voedsel van hoge kwaliteit en eten we vrij divers, maar ons voedingspatroon legt een zware druk op het leefmilieu en op de eigen gezondheid door een te hoog aandeel in dierlijke producten en zogenaamde lege calorieën (producten met een hoge energieaanbreng en lage nutritionele waarde). Daarnaast eet de gemiddelde Vlaming niet alleen te veel, maar ook te weinig groenten, fruit, granen en peulvruchten.

Dierlijke producten hebben een grotere milieuvoetafdruk dan plantaardige eiwitbronnen zoals peulvruchten, granen en sommige andere vleesvervangers. In een meer plantaardig en een minder dierlijk eetpatroon, halen we een kleiner percentage eiwitten uit dierlijke producten en een groter percentage uit plantaardige producten – en eten we over het algemeen dus meer plantaardige producten en minder dierlijke producten. Die evolutie wordt de eiwitshift genoemd.

Voedingsgewoonten veranderen

Om de eiwitshift-doelstelling naar de praktijk te brengen, worden inzichten over voedingsgewoonten en routines in Vlaanderen samengebracht. De Green Deal brengt diverse partners samen: ketenpartners uit de landbouwsector, de voedselverwerkende nijverheid, de retail- en cateringsector. Ook partners die een rol in het bredere voedselsysteem spelen: kennisinstellingen, onderzoeksgroepen, ngo’s, beroepsorganisaties en (lokale) overheden.

Gent en Garde 

Met ‘Gent en Garde’-  de Gentse voedselstrategie zet Stad Gent al jaren in op duurzame voedingsinitiatieven. Het ondertekenen van deze Green Deal is dan ook meer dan logisch voor Stad Gent. Om de eiwitshift te helpen realiseren stelt de Stad samen met Gentse actoren een lange termijn actieplan op. Daarbij zullen er doelstellingen formuleren zowel op productie- als op consumptieniveau en zal er samen met kennisinstellingen een monitoringsysteem opgesteld worden die de evolutie opvolgt.

We roepen Gentse actoren op om dit plan mee te ondertekenen en acties te ondernemen om de doelstellingen te realiseren. Binnen dit actieplan zal Stad Gent ook eigen acties opzetten zoals bijvoorbeeld het goede voorbeeld geven met schoolmaaltijden en eigen catering, begeleiding aan scholen aanbieden voor de ontwikkeling van een eigen voedselbeleid, workshops vegetarisch/plantaardig eten voor klassen lager en middelbaar onderwijs, deelname aan de veggie challenge, …

Deelnemers Green Deal Eiwitshift

De Green Deal wordt getrokken door de Vlaamse overheid, dat de krachten bundelt met partners uit het voedselsysteem. Het zijn vrijwillige overeenkomsten tussen (privé)partners en de Vlaamse overheid om samen duurzame initiatieven na te streven. Het doel? Bedrijven en sectoren verder vergroenen. Aan deze Green Deal doen 64 partners mee.