Gent zet satellietdata in voor het klimaat

Kunnen satellietdata bijdragen aan een fossielvrije stad? Dat onderzoekt het Europees project Orbit2ZERO, waarin de Stad Gent zich de komende jaren actief engageert. Hiervoor werkt de Stad Gent graag nauw samen met bedrijven die innovatief aan de slag willen gaan met satellietdata om het klimaatbeleid vooruit te helpen. De Stad Gent ontvangt hiervoor maar liefst 1.350.000 euro, vrijgemaakt door Europa. We vroegen Indra, beleidsmedewerker energie-efficiëntie en hernieuwbare energie bij de Dienst Milieu en Klimaat, hoe dat juist zit.

Hoe is de Stad in dit boeiende project beland?

‘We willen met de Stad Gent al een tijdje met satellietdata aan de slag rond de thema’s van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Tot voor kort vonden we helaas nooit echt projecten waaraan we ons treintje konden koppelen. Met Orbit2ZERO werd alles voor de eerste keer wel heel concreet. Zo wil het project tools ontwikkelen waarmee we het klimaatbeleid kunnen ondersteunen.’ 

Wat maakt dit project dan zo anders dan de data en analyses die de Stad Gent vandaag al gebruikt voor haar klimaatbeleid?

‘Via satellieten kunnen we niet enkel de stand van zaken op dat moment kunnen vastleggen, maar ook het beleid vormen en opvolgen. Aangezien satellieten veel vaker overvliegen, kan die sequentie van beelden ons (afhankelijk van wat je exact wil weten) zeer relevante en actuele beelden opleveren. Bovendien combineert Orbit2ZERO, waar nodig, die beelden met bestaande databanken en sensoren op de grond. Die combinatie kan helpen om het potentieel van klimaatmaatregelen beter te voorspellen en simuleren en moet zo dus tot betere modellen leiden.’ 

Kan je een concreet beeld geven van een beleidsbeslissing die dankzij deze beelden beter of sneller genomen kan worden?

‘Via satellieten kunnen we bijvoorbeeld beter bepalen waarvoor we onze Gentse daken gaan inzetten. Of welke daken onbenut zijn. Maar er is ook veel potentieel op vlak van hitte-eilanden, vergroening, het bepalen van locaties voor hernieuwbare energie. Daarnaast kan je ze ook inzetten in een Smart Grid, een intelligent energienetwerk dat vraag en aanbod van elektriciteit in real time en op een automatische manier op elkaar afstemt.

Heel concreet ben ik benieuwd naar de impact van de specifieke plaatsing van warmtepompen bijvoorbeeld. Want koelen met een warmtepomp aan de lucht kan de hittestress verhogen, afhankelijk van de plaats waar die staat. Een warmtepomp op de binnenkoer van een dichtbebouwde buurt, kan op hete dagen voor een opwarmingseffect zorgen. Op schuine daken aan de straatzijde zou dat voor minder hittestress kunnen zorgen. Satellietdata kunnen ons helpen om deze cases in beeld te brengen en zo te kijken in welke mate warmtepompen wel of niet bijdragen aan hittestress. In dat geval zou dat kunnen leiden tot bepaalde beleidsbeslissingen.’

Hoe kunnen lokale bedrijven, startups en KMO’s inspelen op de inzichten van Orbit2ZERO?

‘Voor bedrijven is het belangrijk te weten dat er eind 2027, begin 2028 een bestek wordt gelanceerd waarbij we op zoek gaan naar jonge, creatieve bedrijven die satellietdata innovatief gebruiken in tools die steden en gemeenten kunnen helpen om hun klimaatdoelstellingen te plannen en realiseren. We investeren de komende jaren 1.350.000 euro in innovatieve oplossingen en dat doen we uiteraard het liefst met onze Gentse bedrijven. We hopen dat die bedrijven zich dus massaal gaan melden en een voorstel doen. Of dat ze zich engageren voor de bevraging die aan deze aanbesteding vooraf gaat. Geïnteresseerde spelers mogen mij alvast contacteren.’

Waar hopen jullie over drie jaar te staan?

‘Ik hoop dat we minstens 1 tool hebben die praktisch bruikbaar is en die we echt voor het Gentse klimaatbeleid kunnen inzetten.’