Lage-emissiezone, LEZ, LEZ2020, luchtkwaliteit, ademhaling, houtkachel, roet

Vraag en antwoord rond luchtkwaliteit en gezondheid

Vind hier meer info over luchtvervuiling en de impact ervan op je gezondheid

​1. Hoe ventileer en verlucht ik mijn woning langs een drukke weg of vlakbij industrie?

Ook als je langs een drukke weg of vlakbij industrie woont, is het van groot belang om de ramen niet de hele dag gesloten te houden. Er zijn verschillende bronnen in huis die de binnenlucht kunnen vervuilen. Daarom is het belangrijk om 24 uur per dag te ventileren aan de kant van je woning waar het minste verkeer langskomt.

Kan dit niet, laat dan voor en na de spitsuren frisse lucht binnen, want tijdens de ochtendspits (tussen 7u en 10u ’s morgens) en de avondspits (tussen 17u en 20u ’s avonds) is de concentratie van vervuilende stoffen in de buitenlucht het grootst.

Enkel wanneer er een waarschuwing komt om ramen en deuren gedurende een bepaalde periode gesloten te houden, is het verstandig om niet te verluchten en dus ook ventilatiesystemen tijdelijk uit te schakelen.

2. Waarop moet ik letten bij het plaatsen van een ventilatiesysteem?

Je zorgt er best voor dat de luchttoevoer van het ventilatiesysteem zich niet in de buurt van een vervuilingsbron bevindt:
• niet in de voorgevel aan een drukke straat,
• niet nabij een parking
• op een afstand van de uitlaat van de schouw of dampafvoer van het eigen huis of dat van de buren.

Tijdig onderhoud en reiniging is ook zeer belangrijk voor een goede en gezonde werking van het systeem.
Meer informatie en algemene vuistregels.

Ventileer en verlucht ook in de winter!

3. Als ik elke dag de fiets neem, ben ik dan eigenlijk wel gezond bezig?

Fietsen vraagt een inspanning, waardoor je meer lucht inademt en er zo meer schadelijke stoffen in je lichaam komen. Maar uit onderzoek blijkt dat de gezondheidswinst van bewegen groter is dan de mogelijke gezondheidsrisico’s van blootstelling aan vervuilde lucht.

Achter het stuur in de auto heb je geen beweging en adem je ook de uitlaatgassen in van voertuigen die voor je rijden.
Vertrek indien mogelijk buiten de spitsuren. Dan rijden er minder voertuigen rond. Probeer ook routes te kiezen langs minder drukke wegen.

4. En hoe zit het dan met sporten in de openlucht?

Tijdens het beoefenen van sport adem je meer lucht in, waardoor je meer toxische stoffen inademt dan anders. Toch zijn de gezondheidsvoordelen van sport veel groter dan de negatieve effecten van ongezonde lucht inademen.

Het blijft natuurlijk wel beter om te sporten op plaatsen waar er weinig verkeer is. Hoe minder blootstelling aan vuile lucht, hoe beter.

5. De rook die uit de schoorsteen komt is donker. Hoe komt dat?

Donkere rook wijst op een slechte verbranding. Je verbrandt dan afval, nat hout of samengesteld hout. Dat zorgt voor grote hoeveelheden schadelijke stoffen in de lucht.
Idealiter bestaat de rook vrijwel uitsluitend uit waterdamp. Dan is de rook wit of bijna onzichtbaar.

6. Wat is de beste manier om een houtkachel aan te steken?

Je kan het best de meest brandbare materialen bovenaan leggen en de kachel bovenaan aansteken. Deze ‘Zwitserse methode’ is de meest veilige en schone manier.
Gebruik ook enkel hout met de juiste afmetingen, zoals aangeraden door de fabrikant.

 

7. Mag ik behandeld hout verbranden?

Behandeld hout mag je niet verbranden. Spaanderplaat, hardboard, multiplex, en gebeitst, geverfd of anders behandeld hout bevatten lijm en andere kunststoffen. De verbranding ervan veroorzaakt naast luchtverontreiniging en roetaanslag ook geurhinder en gezondheidsproblemen. Het kan ook bijdragen aan een schoorsteenbrand.

8. Hoe ontstaat ozon en welke fysieke klachten kunnen hoge ozonconcentraties veroorzaken?

Ozon kan ontstaan door de combinatie van luchtvervuiling en het schijnen van de zon. Ozon is een prikkelend gas dat ademhalen bemoeilijkt. Vooral mensen met gevoelige luchtwegen of hart- en vaatziekten, kunnen hier veel last van hebben.

Als de lucht veel ozon bevat, kan je last krijgen van:
• prikkende ogen, neus en keel
• droge hoest, piepende ademhaling, kortademigheid en een gevoel van ademnood
• pijn in de borstkas
• hartkloppingen
• hoofdpijn
• astma-aanvallen

Doe bij te hoge ozonconcentratie geen zware fysieke inspanningen tussen 12 en 22 uur.

Meer weten?

9. Welke maatregelen kunnen we nemen tijdens perioden met veel ozon in de lucht om de ozonwaarde te doen dalen?

Op het moment dat we veel ozon in de lucht meten, is het helaas te laat om nog maatregelen te nemen. Ozonpieken kunnen we alleen vermijden door het hele jaar door de uitstoot van vervuilende stoffen te vermijden.

Alvast bedankt om je steentje bij te dragen door de fiets of het openbaar vervoer te nemen.

10. Mijn kachel maakt het huis veel te warm terwijl ik de luchttoevoer maar een beetje openzet. Wat kan ik daaraan doen?

Kan je de luchttoevoer niet volledig openzetten zonder dat het in huis bloedheet wordt, dan is het vermogen van je kachel veel te groot. Als je de luchttoevoer beperkt, gaat het hout minder fel branden en de temperatuur zakken. Maar de verbranding loopt niet langer optimaal. De rook bevat dan meer ongezonde stoffen en verspreidt een onaangename geur.

Je doet er goed aan om een andere kachel te installeren. Vraag advies aan een verkoper die van wanten weet en je oude kachel eventueel wil overnemen. Een kachel met het juiste vermogen zal ook minder brandstof verbruiken.

11. Zijn er 'goede' en 'slechte' kachels op de markt?

Voor kachels bestaan er in België strenge regels om de uitstoot van luchtvervuilende stoffen te verminderen en om hun rendement te verhogen.

Toch zijn er nog modellen op de markt die niet meer mogen verkocht worden in België. Deze kachels zijn meer vervuilend dan andere en dus schadelijk voor het milieu. Ze zijn ook inefficiënt en dragen bij aan de opwarming van het klimaat.

Hier vind je een lijst van kachels die niet voldoen aan de regelgeving. Hier een lijst van kachels die dat wel doen.

12. Kan ik veilig groenten en eieren eten uit mijn tuin?

Om gezonde groenten te kweken of kippen te houden, moet de lucht van je tuin gezond zijn. Luchtvervuiling door verkeer en houtverbranding kunnen je groenten en eieren vervuilen. Speel dus op veilig met de volgende tips:

  • Zorg voor voldoende afstand tussen je moestuin/kippenren en vervuilingsbronnen. Je houdt best 30 meter afstand van een drukke autoweg.
  • Installeer een struikengordel om fijn stof tegen te houden.
  • Was je groenten goed, zo kan je de meeste schadelijke stoffen grotendeels verwijderen. Schillen is niet altijd nodig.
  • Maak nooit een vuurtje (dit is ook verboden) en strooi nooit as uit in je tuin.
  • Beperk stoken met hout.

Naast de luchtkwaliteit, is een gezonde grond ook essentieel voor gezonde kippen en gezond tuinieren. Lees hier tips voor een vruchtbare bodem.