Verwarm slim en denk aan de luchtkwaliteit

Vermijd waar mogelijk een open haard of kachel als bijverwarming of louter voor de gezelligheid.

Bij het verbranden van hout kunnen heel wat schadelijke stoffen vrijkomen in uw woning en in de buitenlucht. Vooral bepaalde types installaties, zoals open haarden en oudere houtkachels, zijn niet zo onschuldig als u misschien denkt.

Tijdens het stoken op basis van hout komen gassen en deeltjes vrij die schadelijk zijn voor de gezondheid van uzelf én uw buren. In Gent-centrum zorgen gezinnen voor maar liefst 79% van de uitstoot van het fijnste stof (PM2,5), vooral veroorzaakt door houtverbranding via open haarden of kachels. Het inademen van fijn stof kan longaandoeningen en hart- en vaatziekten veroorzaken, is kankerverwekkend en kan zelfs leiden tot vroegtijdige sterfte.
(Zie figuur Gezondheidsrisico's in bijlage. Bron: VMM)

Wat kunt u doen voor gezonde lucht in en rond uw huis?

Vermijd zoveel mogelijk het gebruik van een open haard of van oudere types houtkachels. De impact hiervan op de luchtkwaliteit is enorm. Wist u dat twee uur hout stoken in een open haard zorgt voor evenveel fijn stof in de lucht als een rit van 300 km met een vrachtwagen?
(Zie figuur Vergelijking fijn stof open haard met transport. Bron: VMM)

Wat zijn mogelijke alternatieven voor verwarming op hout?

Hoewel een moderne houtkachel veel minder fijn stof uitstoot dan oudere, minder efficiënte modellen, stoten ze nog meer fijn stof uit dan bijvoorbeeld een hoogrendementsaardgasketel. Nog beter is een warmtepomp op aardwarmte en groene stroom. Voor sanitair warm water kunt u ook een zonneboiler overwegen. Voor informatie en ondersteuning bij het zoeken naar alternatieven kunt u een kijkje nemen op de Energiecentrale.

VerbrandingssysteemUitstoot PM10 (g/GJ)
Open haard840
Houtkachel geïnstalleerd vóór 2000760
Oude kolenkachel450
Houtkachel geïnstalleerd na 2000380
Nieuwe kolenkachel240
Ecolabelhoutkachel/accumulatiekachel (vb. speksteenkachel)95
Kachels geïnstalleerd vanaf 201752
Pelletkachel29
Mazoutketel1,5
Aardgasketel1,2

Gemiddelde fijnstofuitstoot per verwarmingssysteem (Bron: EMEP/EEA: Air pollutant emissions inventory guidebook 2016)

Maak zeker op mistige, windstille dagen geen vuur voor de gezelligheid

Heeft u toch een open haard of houtkachel in huis? Het is sterk af te raden om deze te gebruiken op mistige, windstille dagen. Op deze dagen is er weinig luchtcirculatie waardoor schadelijke stoffen die worden uitgestoten langer blijven hangen. Hoe vuiler de lucht die we inademen, hoe slechter voor de gezondheid. Stook op deze dagen liever niet voor de gezelligheid of als bijverwarming.

Op dagen met een slechte luchtkwaliteit wordt een stookadvies verspreid door de Vlaamse Milieumaatschappij. Ook Stad Gent waarschuwt op deze dagen voor slechte luchtkwaliteit en raadt stoken louter voor de gezelligheid of als bijverwarming af.

Bekijk de luchtkwaliteit vandaag en morgen.

Toch stoken? Stook slim

Heeft u geen andere bron van verwarming in huis? Pas dan deze praktische tips toe om de lucht in huis en buiten zo weinig mogelijk te vervuilen.

Vier dingen zijn essentieel: de brandstof, het type kachel of haard, de schoorsteen en de manier waarop u in de praktijk stookt. Hoe beter u dat doet, hoe vollediger de verbranding en hoe minder ongezonde stoffen er in uw woning en de buitenlucht belanden.

Witte of onzichtbare rook wijst op een goede verbranding. Donkere rook is een alarmsignaal. U verbrandt dan afval, samengesteld hout of nat hout. Dat zorgt voor grote hoeveelheden schadelijke stoffen in de lucht.

Sommige houtkachels mogen sinds juli 2017 in België niet meer verkocht worden.
Bij controle in doe-het-zelfzaken en winkelketens blijken ze soms nog te vinden.
Om u te informeren heeft de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu de lijst gepubliceerd van kachels die niet voldoen aan de regelgeving.

U vindt er ook de lijst met kachels die wel conform de regelgeving zijn.

Let op met barbecues, sfeerverbranders en kampvuren

Ook buiten stoken vermijdt u best zoveel mogelijk. Toch een sfeerverbrander of kampvuur? Gebruik enkel voldoende gedroogd en onbehandeld hout. Vochtig hout levert veel meer schadelijke rook op.

Gevernist, geverfd of geïmpregneerd hout mag u nooit verbranden. Hetzelfde geldt voor triplex, vezelplaat en alle andere samengestelde houtproducten.

Probeer bij een barbecue de rookoverlast tot een minimum te beperken door te kiezen voor een elektrische barbecue of een barbecue op gas.

Last van rook- of stofhinder? Meld het aan de Dienst Toezicht, Bouwen en Milieu.