Zonnepanelen en een digitale meter: wat nu?
Heb je zonnepanelen en (binnenkort) een digitale meter? De Energiecentrale geeft je tips en advies om hier slim mee om te gaan.
Sinds 2025 kunnen eigenaars van zonnepanelen de installatie van hun digitale meter niet meer uitstellen. Ontdek hier wat dit betekent en hoe je slim omgaat met deze nieuwe meter.
Wat verandert er wanneer je een digitale meter krijgt?
Je analoge, terugdraaiende teller wordt vervangen door een automatische, digitale meter. Dit zijn de belangrijkste gevolgen:
- Je krijgt een vergoeding voor de elektriciteit die je op het net zet. De digitale meter registreert hoeveel elektriciteit je zonnepanelen opwekken. Wat je niet zelf gebruikt, wordt geïnjecteerd op het elektriciteitsnet. Daarvoor word je betaald.
- Je netkosten worden berekend op basis van je werkelijk verbruik en je piekverbruik (capaciteitstarief). Je betaalt geen prosumententarief meer.
- Je kan je energieverbruik veel beter opvolgen, via energiemonitoring.
- Meterstanden opnemen en doorsturen gebeurt voortaan automatisch en veel vaker.
Schakel je over naar een digitale meter? Dan heb je misschien recht op een retroactieve investeringspremie van de Vlaamse overheid.
Hoe ga je slim om met je digitale meter?
Verbruik zo veel mogelijk je eigen elektriciteit
Elektriciteit die je zonnepanelen produceren is gratis. Hoe minder elektriciteit je nodig hebt van je energieleverancier, hoe voordeliger!
Om je eigen elektriciteit te verbruiken, moet je deze gebruiken op het moment dat je zonnepanelen de elektriciteit produceren. Dat betekent: wanneer er zon is.
programma
-
Hoe pak je dit aan?
-
-
Grote toestellen
Je huishoudelijke toestellen laat je het best zo veel mogelijk draaien wanneer de zon schijnt. Dat is tussen 11 en 15 uur.
Vaak hebben apparaten een functie waarmee je de start enkele uren kan uitstellen. Dat is handig wanneer je niet de hele dag thuis bent.
Koop je een nieuw toestel? Kijk dan voor een exemplaar dat je via een app kan bedienen.
-
Kleine toestellen
Veel kleine toestellen (je laptop, smartphone(lader), gameconsoles, ...) verbruiken te weinig om een grote impact te hebben op je zelfverbruik. Je laadt deze toestellen natuurlijk beter op wanneer de zon schijnt, maar dat zal het verschil op je factuur niet maken.
-
Warm water
Heb je een elektrische boiler of warmtepompboiler? Dan kan je die zo instellen dat het buffervat voor warm water vooral opwarmt wanneer de zon (het meest) schijnt. Zo geniet je maximaal van je gratis energie.
Bij sommige merken is dit vlotter in te stellen dan bij andere. Je kan het zelf opzoeken via de technische fiches van het merk en het type van de boiler. Maar dat is niet eenvoudig. Als je twijfelt, kan je dit dus beter aan je loodgieter vragen.
Je kan je elektrische boiler ook zo veel mogelijk op zonne-energie laten verwarmen door een timer of slim stopcontact te gebruiken.
Wil je weten wat de beste optie is voor jouw woning? Neem contact op met De Energiecentrale om dit samen te bekijken. Meer informatie vind je ook op maakjemeterslim.be of bij je loodgieter.
-
Warmtepomp
Tijdsintervallen instellen
Je kan je warmtepomp (laten) instellen zodat ze vooral opwarmt tijdens de uren van de dag waarop de kans op zon het grootst is. Overdag is het ook warmer, waardoor warmtepompen (tenminste lucht-waterwarmtepompen) minder energie verbruiken. Twee keer winst, dus!
Bovendien hebben warmtepompen dikwijls verschillende programma's: normaal en eco. Je kan de normale temperatuur voor warm water hoger instellen tijdens het tijdsinterval 11 uur - 15 uur, wanneer de kans op zon het grootst is.
Als je wil investeren in een warmtepomp, kan je kiezen voor toestellen die 'smart grid ready' zijn. Die kunnen aangestuurd worden op basis van de elektriciteitsproductie en -injectie van je zonnepanelen.
Thermostaat instellen
Er bestaan slimme thermostaten die je zo kan instellen dat ze overdag wat te veel verwarmen. Zo hoef je ‘s avonds, als er geen zon meer is, minder te verwarmen.
-
Thuisbatterij
Wanneer de zon schijnt, produceren je zonnepanelen gratis elektriciteit. Als je die niet meteen gebruikt, wordt die geïnjecteerd op het elektriciteitsnet.
Met een thuisbatterij kan je een deel van die 'verloren' energie opslaan. Dat lijkt interessant, maar vaak is de investering niet rendabel. Dat komt omdat deze batterijen nog altijd heel duur zijn en je slechts een deel van de productie van je zonnepanelen kan opslaan. Je zal dus nog steeds elektriciteit van je leverancier moeten kopen.
Bovendien is de productie van thuisbatterijen ook niet milieuvriendelijk.
-
Meet je (zelf)verbruik
Heb je een digitale teller? Dan kan je je zelfverbruik (of zelfconsumptie) berekenen met deze formule:
zelfverbruik = (jaarproductie zonnepanelen - jaarinjectie) / jaarproductie zonnepanelen
- Jaarproductie zonnepanelen = dit lees je af op de omvormer van je installatie of via je digitaal monitoringsplatform.
- Jaarinjectie = dit lees je af op Mijn Fluvius ('injectie per jaar').
- Jaarverbruik = dit lees je af op Mijn Fluvius ('afname per jaar').
Resultaat van deze formule
- Is je zelfverbruik lager dan 25%? Dit is heel laag. De meeste van je geproduceerde elektriciteit wordt op het net geïnjecteerd. Nu de terugdraaiende teller is afgeschaft, is dat minder interessant. Pas onze tips zeker toe om je zelfverbruik te verhogen.
- Ligt je zelfverbruik tussen 25% en 35%? Dit komt overeen met het gemiddelde zelfverbruik in Vlaanderen. Onze tips helpen je om je zelfconsumptie nog omhoog te krijgen. Zo zal je energiefactuur verder dalen.
- Is je zelfverbruik hoger dan 35%? Je verbruikt al heel wat van je zelf geproduceerde elektriciteit. Het nieuwe systeem is in jouw voordeel, waarschijnlijk zijn onze tips niet nieuw voor jou. Hoe beter je ze toepast, hoe meer je factuur nog zal dalen.
Volg je (zelf)verbruik op
Dankzij de digitale meter kan je een heel goed zicht krijgen op je (zelf)verbruik. Je kan dit opvolgen via gratis monitoringplatforms, zoals Mijn Fluvius of EnergieID
De meeste zonnepaneelmerken hebben ook een digitaal monitoringssysteem dat je via een app op je smartphone kan raadplegen.
-
Maak je meter en je huis slim
Er bestaan systemen die je zelfverbruik automatisch optimaliseren: Energy Management Systems (EMS). Deze worden op je digitale meter aangesloten en staan in verbinding met slimme toestellen zoals je warmtepomp, wasmachine, laadpaal, enzovoort.
Ze zorgen ervoor dat die toestellen pas stroom krijgen wanneer er veel elektriciteit van je eigen zonnepanelen beschikbaar is. Zo hoef je geen (of minder) elektriciteit van het net af te nemen.
Deze markt is in volle ontwikkeling. Meer info over EMS en de verschillende producten vind je op maakjemeterslim.be
-
Spreid je verbruik
Heb je een digitale meter? Dan wordt jouw capaciteitstarief berekend op basis van de hoogste pieken in je verbruik. Het is dus slim om je verbruik te spreiden en bijvoorbeeld je wasmachine en stofzuiger niet tegelijk aan te zetten.
Verkoop je overschot
De elektriciteit die je zonnepanelen produceren maar die je niet zelf verbruikt, kan je verkopen aan een energieleverancier. Daarvoor krijg je een afgesproken injectietarief.
Via de V-test van de VREG kan je de injectievergoedingen van verschillende energieleveranciers vergelijken. Let op: goede injectietarieven zijn vaak gekoppeld aan duurdere afnametarieven. Je moet je keuze dus goed afwegen.
Je kan je energie ook delen met of verkopen aan andere personen of organisaties. Meer info vind je op de website van Fluvius
Heb je nog vragen?
De Energiecentrale helpt je graag verder met gratis advies.