Het Klein Begijnhof is een van de best bewaarde en meest sfeervolle begijnhoven van voor de Franse Revolutie.

Het prille begin

In 1234, kort na het Elisabeth- of Groot Begijnhof werd het Begijnhof O.-L.-Vrouw ter Hoye of Klein Begijnhof gesticht op de Groene Hoye, tussen de Hooipoort en de Vijfwindgatenpoort. De oprichting gebeurde op last van Johanna en Margaretha van Constantinopel, gravinnen van Vlaanderen.

Het begijnhof verleende onderdak aan begijnen uit de kleine verarmde adel, de burgerij en de rijkere landbouwersfamilies. Aanvankelijk hing het begijnhof af van de Sint-Jansparochie maar in het derde kwart van de 14de eeuw verwierf het volledige parochiale rechten. Al in 1281 was het Klein Begijnhof volledig ommuurd, met uitzondering van de oostzijde waar de Nederschelde een natuurlijke grens vormde. In het zuiden paalde het begijnhof aan de stadswal en de torens van de zogenoemde derde stadsomwalling. De hoofdtoegang bevindt zich nog altijd in de muur die het begijnhof langs de Lange Violettestraat afsluit (westzijde).

Stadsbegijnhof

O.-L.-Vrouw ter Hoye is een typisch stadsbegijnhof. De kerk en de weide (vroeger het kerkhof) liggen centraal. Daaromheen staan de huizen en de conventen. Aan de noordzijde completeert een smal straatje het geheel. Het grasveld van de binnenplaats is omzoomd met  koningslinden en haagbeuk en heeft een ijzeren hekwerk als afsluiting.

Bezienswaardigheden

De kerk van O.-L.-Vrouw ter Hoye (1658) is opgetrokken in laatrenaissancestijl en heeft een barokke voorgevel uit 1720. De Sint-Godelievekapel, vanouds een befaamd bedevaartsoord voor oog- en keelkwalen, dateert uit 1638. In 1723 werd de noordgevel verbouwd. Het tongewelf dateert van 1750. De H. Grafkapel werd opgetrokken in 1662 en is in het begin van de jaren 1980 gerestaureerd.

In 1819 werd onder leiding van architect De Broe het neoclassicistisch poortgebouw opgetrokken, ter vervanging van het oude gebouw. Ook het voormalig groothuis uit 1738 en de vroegere infirmerie uit 1655, sterk verbouwd in 1782, zijn de moeite waard.

De ingemetselde staties van de oorspronkelijk vijftiendelige kruisweg zijn op verschillende plaatsen nog duidelijk te zien. Ze dateren van 1621.

Aanpassingen 

Tussen 1600 en 1700 werd het begijnhof volledig herbouwd. De houten huizen werden vervangen door stenen panden. Tussen 1860 en 1880 werden enkele huizen en conventen geheel of gedeeltelijk (gevel) vernieuwd.

Bij de Franse bezetting werd het begijnhof ter Hoye met al de onroerende goederen eigendom van de Commissie der Burgerlijke Godshuizen van de Stad Gent. In 1862 kocht de Duitse staatsburger hertog van Arenberg het begijnhof van de Commissie, waardoor de oorspronkelijke bestemming van de stichting definitief gevrijwaard bleef.

Na WO I werden alle bezittingen van de hertog van Arenberg in België onder sekwester geplaatst. In 1925 kocht de pas opgerichte vzw Begijnhof O.-L.-Vrouw ter Hoye het hele complex. Sindsdien is de vzw de wettige eigenaar.

In 1988 werd een nieuwe raad van bestuur verkozen. De begijntjes zijn verdwenen, maar de missie van de raad blijft ongewijzigd: het vrijwaren van de specifieke eigenheid van het begijnhof. Beschermd monument en werelderfgoed

Bij Koninklijk Besluit van 30 oktober 1963 (Belgisch Staatsblad van 12 maart 1964), werd dit begijnhof in zijn geheel beschermd als monument en als landschap. Sinds 5 december 1998 is het ook uitgeroepen tot UNESCO-werelderfgoed.

Restauratie

In 1990/1991 werd een  haalbaarheidsplan met gedetailleerde raming opgemaakt voor de restauratie van het geheel.Een verantwoorde restauratie van het historisch patrimonium, gecombineerd met het voorzien van hedendaags wooncomfort, leidde tot een bewoonbaar geheel. De woningen worden in erfpacht gegeven voor 66 jaar. Het begijnhof omvat 90 huizen en 7 conventen.

Adres: Lange Violettestraat
Functie: Woongebied

Lees meer over: begijnhof, cultuur, erfgoed

Het begijnhof werd in 1235 gesticht