Inleiding & programma

‘Nieuwe rituelen in tijden van transitie’ is het jaarthema ’17-’18 van de lezingenreeks door Studium Generale van HoGent.
 

Hoe wij – individueel en als samenleving - omgaan met de cruciale overgangsmomenten in ons leven is complex en in verandering. Wij experimenteren met nieuwe vormen van betekenisgeving.

Elf sprekers benaderen vanuit hun discipline onze veranderende omgang met de universele ‘rites de passage’.

24.10.17: Barbara Raes: in de collectie Bibliotheek De Krook
07.11.17: Walter Van Steenbrugge: in de collectie Bibliotheek De Krook
14.11.17: Darian Leader: in de collectie Bibliotheek De Krook
21.11.17: Damiaan Denys: in de collectie Bibliotheek De Krook
05.12.17: Rebekka de Wit: in de collectie Bibliotheek De Krook
19.12.17: Melih Gençboyaci
20.02.18: Jeroen Olyslaegersin de collectie Bibliotheek De Krook
06.03.18: Tom Callebautin de collectie Bibliotheek De Krook
20.03.18: in de collectie Bibliotheek De Krook Jan de Maeseneer en Frans Meijman
27.03.18: Barbara De Coninck: in de collectie Bibliotheek De Krook

Mona Hatoum - Performance art as ritual - Performance Still, 1985 © Mona Hatoum
Mona Hatoum - Performance art as ritual - Performance Still, 1985 © Mona Hatoum

Citaat

Vanuit een zeer breed perspectief kunnen we algemeen drie types rituelen onderscheiden:

- De eerste categorie zijn de cyclische rituelen die tijd markeren, ons bewust doen omgaan met natuurfenomenen zoals de seizoenen, de cyclus van de zon of de maan, maar evengoed met menselijke markeringen van ti¡d zoals het herdenken van een overledene.
- De tweede vorm zijn de crisisrituelen' die oorspronkelijk zijn ontstaan om angsten te verdrijven via
bezweringen. Ook vandaag zijn crisisrituelen nuttig als reactie op sociale of individuele angsten.
- Het derde type zijn de overgangsrituelen of ‘rites de passage’ door de antropoloog Arnold Van Gennep (1909) en later door Victor Turner (1969) beschreven als de rituelen die dienen om de transitie, de overgang van de ene status naar de andere te vieren: Een ritueel is een opeenvolging van bepaalde handelingen op een bepaalde plek om met een bepaalde 'verandering' om te gaan en om de nieuwe status van een individu in een groep te ‘vieren’.
(Van Gennep, 1909)

Uit: Cafuné (2017) van Barbara Raes

Keuzelijst boeken non-fictie

Mythen, riten en hun toekomst

Mythen, riten en hun toekomst

Verklaring van het verband tussen mythen en riten.

Rituelen en gewoonten in Europa

Rituelen en gewoonten in Europa

Overzicht van de historische en hedendaagse funeraire cultuur in Europa en van bijzondere graven en begraafplaatsen.

De kleren van de keizer : rituelen en media in de tijd van Karel de Grote

De kleren van de keizer : rituelen en media in de tijd van Karel de Grote

Historisch onderzoek naar het cruciale belang van riten en uiterlijk vertoon voor de beeldvorming en politieke machtsuitoefening van keizer Karel de Grote en zijn opvolgers.

Ritueel

Ritueel

Zwart-witte en kleurenfoto's van uiteenlopende rituelen afkomstig uit het archief van het bekende foto-agentschap Magnum.

Voor altijd ... : een verzamelboek met bijzondere funeraire producten voor, tijdens en na de uitvaart

Voor altijd ... : een verzamelboek met bijzondere funeraire producten voor, tijdens en na de uitvaart

50 persoonlijke rituelen : ankers voor de ziel

50 persoonlijke rituelen : ankers voor de ziel

Voorbeelden van eenvoudige, praktische, persoonlijke riten die het dagelijks leven een verdiepende werking schenken.

Maskers, missen en meesters : rituelen in en uit de marge

Maskers, missen en meesters : rituelen in en uit de marge

Opstellen over religieuze riten in verschillende godsdiensten en culturen.

Grote rituelen in de wereldgodsdiensten

Grote rituelen in de wereldgodsdiensten

Zoet eten, zoet praten : Turken en Marokkanen over feesten, geloof en tradities

Zoet eten, zoet praten : Turken en Marokkanen over feesten, geloof en tradities

Ritueel bestek : antropologische kernwoorden van de liturgie

Ritueel bestek : antropologische kernwoorden van de liturgie

Verkennende artikelen over de antropologische grondslagen van christelijke riten en kernwoorden.

Rituelen vandaag

Rituelen vandaag

Onderzoek naar een nieuwe vormgeving voor riten en feesten.

Een te voltooien leven : over rituelen van de moderne mens

Een te voltooien leven : over rituelen van de moderne mens

Beschrijving van de noodzaak van religieuze riten voor de mens.

De lange mandala-offerande van het universum

De lange mandala-offerande van het universum

Beschrijving van doel en functie van het ritueel van de mandala-offerande in het Tibetaans boeddhisme.

De cirkel van het leven : menselijke rituelen uit de hele wereld

De cirkel van het leven : menselijke rituelen uit de hele wereld

Natuurrituelen : een innerlijke reis

Natuurrituelen : een innerlijke reis

Herwaardering van de viering van folkloristische feesten die innerlijke en uiterlijke gebeurtenissen nadrukkelijk in verband brengen met processen in de natuur.

Leven en dood : over goden en mensen

Leven en dood : over goden en mensen

Overzicht van een tentoonstelling rond het gedachtegoed en de gebruiken bij het sterven, in verschillende tijden, culturen en religies.

Joods leven : thuis en in de synagoge

Joods leven : thuis en in de synagoge

Inleiding tot de joodse geloofswereld.

Overgangsrituelen

Overgangsrituelen

Beelden van de ziel : over de werking van de ziel in sjamanistische rituelen en familieopstellingen

Beelden van de ziel : over de werking van de ziel in sjamanistische rituelen en familieopstellingen

Initiaties, riten, geheime genootschappen

Initiaties, riten, geheime genootschappen

Lezingen van de Roemeense godsdiensthistoricus en -fenomenoloog over riten en symbolen, waarmee in primitieve culturen bepaalde overgangen (naar volwassenheid, een geheim genootschap) omgeven werden, en die zich in de grote godsdiensten hebben weten te handhaven.

Keuzelijst boeken fictie

Rituelen : roman

Rituelen : roman

Drie decennia uit het leven van Inni Wintrop, handelaar in alles waar geld in zit. De rituelen van de heilige mis, de oosterse mystieke rituelen en daarnaast de profane rituelen bij de geldhandel vormen het wisselend decor van Inni's leven en bepalen zijn reflectie op het leven.

De theeceremonie

De theeceremonie

Een jonge New Yorkse vrouw die door haar oom, die missionaris is, in 1866 is meegenomen naar Japan, haat haar leven en vlucht naar een Japans theehuis.

Het hart van Eva

Het hart van Eva

Een in Nederland wonende Surinaamse vrouw komt in haar moederland in aanraking met winti-rituelen.

Nieuwe rituelen : gedichten

Nieuwe rituelen : gedichten

De koning van de Kuba, of De zwarte bijbel

De koning van de Kuba, of De zwarte bijbel

Een Vlaams cineast bezoekt de binnenlanden van Zai͏̈re voor een film over oude religieuze riten.

Duizend kraanvogels

Duizend kraanvogels

Liefdesgeschiedenis uit het Japan van na de Tweede Wereldoorlog, waarin ondanks de invloeden van de nieuwe tijd de oude tradities blijven voortleven, o.a. in de sfeervolle theeceremonie.

Keuzelijst films

Rituelen

Rituelen

Drie decennia uit het leven van een rijke man, die zich beweegt tussen profane en mystieke rituelen.

Rituals : reis om de wereld in 80 geloofsculturen

Rituals : reis om de wereld in 80 geloofsculturen

Een Anglicaanse priester onderzoekt tachtig bijzondere rituelen op zes continenten.

Kunnen we iets verbeteren aan deze pagina? Laat het ons weten.