Inleiding en lezingen

Expo in Museum Dr. Guislain

Alles om ons heen tintelt en zindert. Digitale schermen lichten op. Neuronen knetteren onder de hersenpan. Zintuigen raken overweldigd. Sommigen duiken gretig in die overvloed aan stimuli, anderen gaan kopje onder of zoeken soelaas in een prikkelarme omgeving. Worden we rusteloos of futloos, lijden we aan digibesitas of burn-out? De uitersten bestaan vandaag naast elkaar: tegenover de flaneur in de bruisende metropool staat de moderne heremiet, en aan de afzonderingsruimte grenst het voortdenderende internet.

Prikkels. Tussen pijn en passie haakt in op het debat over de plaats van het individu in zijn razende of juist desolate omgeving. Reageren we verveeld of geïrriteerd, zijn we hoogsensitief of juist apathisch, zoeken we de platte rust op of vinken we de bucketlist af?  De tentoonstelling verkent op cultuurhistorische en artistieke wijze de balans tussen de overdaad en het tekort aan impulsen, en onderzoekt hoe we onze dorst naar prikkels koortsachtig trachten te lessen, of hen net krampachtig proberen buiten te sluiten.

I.s.m. Kopergietery, Gezinsbond, Kinderrechtencommissariaat, Agentschap Jongerenwelzijn, Mediawijs

Website met activiteiten.

Lezingen

Het Museum Dr. Guislain, Bibliotheek De Krook, Vormingplus Gent-Eeklo en Ugent - Vakgroep Letterkunde - Afdeling Nederlands organiseren 3 
lezingen die aansluiten bij de tentoonstelling Prikkels tussen pijn en passie over de prikkelrijke wereld waarin wij leven.
 

  • 12 februari: Lander Deweer en Jan Swerts over het syndroom van Gilles de la Tourette
  • 26 februari: Ellen Vermeulen, Ellen Vermeulen (bekend van de film 9999 over geïnterneerden) vertelt over haar nieuwe film Inclusief, waarin ze vier kinderen met een beperking volgt die les krijgen in het gewone onderwijs. Deze observerende documentaire handelt niet over de vraag of inclusief onderwijs al dan niet haalbaar is, maar geeft Sami, Rosie, Irakli en Nathan een stem in het debat dat over hen gevoerd wordt. In ieder beeld van de film ligt de vraag over prikkels en overprikkeling vervat. 
  • 19 maart: Mark Van Tongele, dichter, over stilte: een constante in zijn werk. Een zoektocht naar minder prikkels.  

Expo Bibliotheek De Krook:

In de agora (gelijkvloers) kan je van 6 tot 26 februari 2018 een expo bekijken.

 

Michaël Borremans, Various ways of avoiding visual contact with the outside world using yellow isolating tape, 1998, potlood en aquarel op karton, Collection Tim Van Laere Gallery, Antwerp. Courtesy Zeno X Gallery, Antwerp
Michaël Borremans, Various ways of avoiding visual contact with the outside world using yellow isolating tape, 1998, potlood en aquarel op karton, Collection Tim Van Laere Gallery, Antwerp. Courtesy Zeno X Gallery, Antwerp

Ebergiste De Deyne

In het Gentse Sint-Jozefinstituut ontwikkelt pedagoog, fotograaf en broeder Ebergiste De Deyne (1887-1943) aan het begin van de 20ste eeuw zijn zintuiglijke methode voor ‘les enfants anormaux’, kinderen met een mentale of fysieke beperking. Door de zintuigen te prikkelen, kunnen de sluimerende vermogens van het ‘zwakzinnige’ kind zich sterk ontwikkelen.
De foto’s met tastkoffer, vormenbord of fotomemory zijn idealiserend: de jongens lijken zonder problemen en in alle rust de zintuiglijke oefeningen op te lossen. In handwerkateliers worden ze voorbereid op een aangepast beroep en een leven buiten de instellingsmuren. Turnoefeningen gebeuren onder begeleiding van pianomuziek. Geënsceneerde genretaferelen functioneren als visuele stimuli in lessen huishoudelijke opvoeding.
De natuur geldt als meest prikkelende omgeving. De foto’s doen bijzonder statig aan en zijn tot in het kleinste detail geregisseerd. De focus ligt nooit op de beperking van het kind, wel op het potentieel van de jongens en het leerproces.

Ebergiste De Deyne, Zintuiglijke opvoeding, 1ste helft 20ste eeuw, foto’s, Museum Dr. Guislain, Gent
Ebergiste De Deyne, Zintuiglijke opvoeding, 1ste helft 20ste eeuw, foto’s, Museum Dr. Guislain, Gent

Sebastian Schutyser

Sebastian Schutyser (1968) fotografeerde zeven jaar lang 575 romaanse en preromaanse hermitages in Spanje. Het Spaanse woord ermita, tevens de titel van de reeks, verwijst naar een onbewoonde of geïsoleerde plaats, een spiritueel toevluchtsoord. Deze bouwwerken werden bewoond door heremieten, alleen of in groep. Andere hermitages werden gebouwd door reizigers om goddelijke bescherming af te smeken tijdens hun tochten, terwijl sommige dienden voor pastorale culten of als huisvesting voor religieuze broederschappen.
Hoewel deze hermitages een lange geschiedenis in zich dragen en zich meestal in bouwvallige staat bevinden, vond Schutyser er toch eentje dat bewoond werd door een moderne heremiet. Ook vandaag symboliseren ze nog het ultieme alternatief voor de drukte van het moderne leven. Voor dit project wees hij dan ook zijn hightechapparatuur af en koos ervoor om met een eenvoudige camera obscura te werken.

Sebastian Schutyser, San Miguel de Lillet – Pobla de Lillet, 2009, foto
Sebastian Schutyser, San Miguel de Lillet – Pobla de Lillet, 2009, foto

An van. Dienderen

“Nadat An van. Dienderen diverse kritische documentaires realiseerde, waarin de ontmoeting met een andere cultuur telkens vrij expliciet werd geproblematiseerd, volstaat ze nu plots met een quasi abstracte beeldenstroom. [...] Van. Dienderen bewerkte daartoe haar oorspronkelijke beeldmateriaal, opgenomen met een modale camcorder, door algoritmes in de war te sturen. [...]
Op één concrete tekstverwijzing na [...] bevat deze dagboekfilm geen enkele concrete informatie. De kijker wordt op zijn of haar eigen automatismen teruggeworpen om de realiteit achter de beelden te reconfigureren. [...] En toch is dit allesbehalve een cryptische film, eerder een suggestieve choreografie van kleuren en vormen. Letter Home is een a-typische documentaire, waarin van Dienderen het plastische potentieel van het digitale coloriet verkiest boven het clichématig registreren van wat we al te makkelijk aanvaarden als couleur locale.” (Edwin Carels, 2015)

An van. Dienderen, Letter Home, 2015, video, Image processing: Elias Heuninck
An van. Dienderen, Letter Home, 2015, video, Image processing: Elias Heuninck

Patrick Van Caeckenbergh

Kennis vergaren zit in het DNA van kunstenaar Patrick Van Caeckenbergh (1960). In afzondering verzamelt, bestudeert, inventariseert en categoriseert hij de wereld en haar intrigerende fenomenen. Zijn resultaten en ervaringen brengt hij samen in collages, sculpturen en installaties. Deze getuigen van een persoonlijk onderzoek, dat volgens eigen regels gebeurt en geen wetenschappelijkheid claimt.

Zo stelt Ontwerp voor Boombol uit 2000 een tong voor, maar tegelijkertijd een uil. Dit fantasiedier heeft een enorme kennis van de verschillende smaken en kan door de mens geraadpleegd worden. Onderzoek kan ook leiden tot het besef dat kennis tekortschiet: in De Melkweg wordt het melkwegstelsel voorgesteld als een prikkelzone met honderden tepels. In de rechterbenedenhoek kijkt het kind Van Caeckenbergh naar de sterren. Het universum biedt te veel informatie en is te groot voor de kunstenaar om het ooit te kunnen bevatten.

Patrick Van Caeckenbergh, Ontwerp voor Boombol, 2000, collage, Privécollectie. Courtesy Zeno X Gallery, Antwerp
Patrick Van Caeckenbergh, Ontwerp voor Boombol, 2000, collage, Privécollectie. Courtesy Zeno X Gallery, Antwerp

David Claerbout

Radio Piece (Hong Kong) installed at galerie Micheline Szwajcer, Brussels, 2015

David Claerbout
Radio Piece (Hong Kong)
2015, single channel video projection, color, binaural sound over headphones,11’40’’
Courtesy the artist and galleries Sean Kelly, New York, Untilthen, Paris

In het werk van Belgisch videokunstenaar David Claerbout (1969) staat verstilling centraal. Claerbout blaast het verstrijken van de tijd in bewerkte foto’s die langzaam in beweging komen en dwingt de toeschouwer om te vertragen tijdens het kijken. Radio Piece toont twee jonge mannen in een geïmproviseerde geluidsstudio in Kowloon, Hong Kong, waar mensen op elkaar gepakt leven in appartementen van slechts enkele vierkante meters groot.
In het videowerk vertaalt Claerbout het contrast tussen reële en mentale ruimte: de kleine, besloten ruimte van het appartement staat tegenover de oneindige mentale ruimte die plaats biedt aan een eindeloze gedachtestroom. Hoe verwerken we de ongefilterde vloed van beelden, woorden en gedachten? In een dagelijkse draaikolk van snelle informatie, ademt het werk van Claerbout rust uit. Bijzonder is het gebruik van binaural sound: een techniek die toelaat om geluidsprikkels op een hyperrealistische manier te ervaren.

Keuzelijst prikkels

Een duiker op Mars : wie van ons is normaal?

Een duiker op Mars : wie van ons is normaal?

Informatie over het syndroom van Gilles de la Tourette, een neurologische aandoening met verschijnselen als ongecontroleerde spierbewegingen en het maken van geluiden.

Leve de Zoologie : ontroerende verhalen over mensen en dieren

Leve de Zoologie : ontroerende verhalen over mensen en dieren

Arnout Hauben gaat voor het Eén-programma Leve de zoo! op ontdekkingsreis in de Antwerpse zoo. Hij praat met verzorgers en onderzoekers en vertelt verhalen over mens en dier, heden en verleden.

Menselijke prikkels

Menselijke prikkels

Zes afleveringen over het functioneren van menselijke prikkels, over o.a. dromen, pijn, psychische aandoeningen en wat zien onze ogen.

Hoog sensitieve personen : hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt

Hoog sensitieve personen : hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt

Veerkracht : onze natuurlijke weerstand tegen een leven vol stress

Veerkracht : onze natuurlijke weerstand tegen een leven vol stress

Mentaal kapitaal : versterk je mentale veerkracht en vermijd burn-out

Mentaal kapitaal : versterk je mentale veerkracht en vermijd burn-out

Stop burn-out : wat als je batterijen leeglopen : praktische tips en technieken om burn-out te herkennen, te vermijden, te bestrijden

Stop burn-out : wat als je batterijen leeglopen : praktische tips en technieken om burn-out te herkennen, te vermijden, te bestrijden

De herontdekking van het lichaam : over de burn-out

De herontdekking van het lichaam : over de burn-out

Mindfulness : in de maalstroom van je leven

Mindfulness : in de maalstroom van je leven

Zelfhulpgids om innerlijke rust te vinden in een hectisch leven.

Keuzelijst kunst

De loeiende tier

De loeiende tier

Gedichten over onderwerpen als liefde en dood in combinatie met heel speelse, bijna onafhankelijke taalvormen.

Frans Masereel en hedendaagse kunst : verzet in beelden

Frans Masereel en hedendaagse kunst : verzet in beelden

The time that remains

The time that remains

Tracks : artistieke praktijk in een diverse samenleving

Tracks : artistieke praktijk in een diverse samenleving

Thierry De Cordier : tekeningen 1983-1999 = dessins 1983-1999 =drawings 1983-1999

Thierry De Cordier : tekeningen 1983-1999 = dessins 1983-1999 =drawings 1983-1999

Carleton Watkins : the art of perception

Carleton Watkins : the art of perception

Walden ; De plicht tot burgerlijke ongehoorzaamheid

Walden ; De plicht tot burgerlijke ongehoorzaamheid

Pleidooi voor een terugkeer naar de essentie van het bestaan en een ascetische levenswijze, gevolgd door een essay over het niet betalen van belasting als protest tegen een immoreel regeringsbeleid.

Zuur, zoet of bitter : broeder Ebergist 1887-1943 en de 'zintuiglijke opvoeding'

Zuur, zoet of bitter : broeder Ebergist 1887-1943 en de 'zintuiglijke opvoeding'

9999 : datum invrijheidstelling 31.12.9999

9999 : datum invrijheidstelling 31.12.9999

Portret van vijf zwakzinnige criminelen in de gevangenis van Merksplas.

Lives of devotion : the many faces of the earth

Lives of devotion : the many faces of the earth

Verborgen werelden : outsiderkunst in het Museum Dr. Guislain

Verborgen werelden : outsiderkunst in het Museum Dr. Guislain

Catalogus over psychiatrische kunst en kunst die buiten het officie͏̈le circuit valt.

Schwitters, Miró, Arp

Schwitters, Miró, Arp

Het grootste en leukste beeldwoordenboek ter wereld : ter lering, ter vermaak door professor efemeritus Otto

Het grootste en leukste beeldwoordenboek ter wereld : ter lering, ter vermaak door professor efemeritus Otto

Bekijk met Otto, zijn familie en vrienden de wereld om ons heen. Groot formaat prentenboek met thematisch gerangschikte zoekplaten over o.a. de seizoenen, de stad, sporten, winkelen, feestdagen en vervoer. Met volle, kleurrijke en humoristische illustraties. Vanaf ca. 5 jaar.

Paul Citroen : schilder-tekenaar

Paul Citroen : schilder-tekenaar

William Klein : ABC

William Klein : ABC

Friederike von Rauch : sites

Friederike von Rauch : sites

Michaël Borremans : as sweet as it gets

Michaël Borremans : as sweet as it gets

Wat niemand had verwacht

Wat niemand had verwacht

Een meisje valt in een diepe kuil waar ze niet uit kan. Eerst wil iedereen haar helpen, maar dat verandert. Een man en een jongetje blijven langskomen. Prentvertelling met sfeervolle illustraties in kleur. Vanaf ca. 6 jaar

Patrick van Caeckenbergh : La ruïne fructueuse : atlas des idéations

Patrick van Caeckenbergh : La ruïne fructueuse : atlas des idéations

Chronologisch overzicht van de verschillende fasen in het oeuvre van de eigenzinnige Aalsterse kunstenaar.

Keith Haring : heaven and hell

Keith Haring : heaven and hell

Kunnen we iets verbeteren aan deze pagina? Laat het ons weten.