Inleiding

We wensen met dit fotografiedossier kijk- en leestips geven in verband met Belgische fotografen, zonder volledig te kunnen zijn.

We doen dit aan de hand van overzichtpublicaties zoals Belgische fotografen 1840-2005 en In de marge: Belgische documentaire fotografie, en aan de hand van keuzelijsten van het werk van enkele markante Belgische fotografen.

In 2016 was er ook de uitstekende tentoonstelling EYES WIDE OPEN! 100 jaar Leica fotografie in de Sint-Pietersabdij te Gent en bracht Canvas de reportagereeks België scherpgesteld.

Een klassieker is het zogenaamde principe van 'le moment décisif' dat centraal stond in het werk van Henri Cartier-Bresson
Veel fotografen, experts en liefhebbers blijven dit principe trouw, of verwijzen ernaar. Volgens Belgisch fotograaf Michiel Hendryckx is dit 'het beslissende moment waarop vorm en inhoud samenvallen'.
Henri Cartier-Bresson richtte in 1947 samen met  Robert Capa, David Seymour, William Vandivert et George Rodger de fotografische coöperatieve Magnum Photos op, die materiaal levert aan kranten, tijdschriften, reclame, televisie, galerieën en musea over de hele wereld.
Vijf Belgen zijn lid van dit legendarische fotocollectief: Bieke Depoorter (Kortrijk, 1986), Martine Franck (Antwerpen, 1938-2012), Harry Gruyaert (Mortsel, 1941), Carl Dekeyzer (Kortrijk, 1958) en John Vinck (Brussel, 1948).

Er liep tot 17 september 2017 in Gent het Fotofestival 80 days of summer: roots & roads.

In najaar 2019 loopt in de Sint-Pieterabdij de tentoonstelling Circle of Life met het werk van Lieve Blancquaert.
In het FOMU in Antwerpen loopt gelijktijdig Present met het werk van Stephan Vanfleteren.

 

(Foto publiek bij de tentoonstelling Portret 1989-2009 te Gent in Circus Mahy: ©  Zeldenrust)

Michaël Borremans © Stephan Vanfleteren - Portret 1989-2009 Tentoonstelling te Gent (Circus Mahy) van 4 sept. 2009 tot 8 jan. 2010
Michaël Borremans © Stephan Vanfleteren - Portret 1989-2009 Tentoonstelling te Gent (Circus Mahy) van 4 sept. 2009 tot 8 jan. 2010
Fotografie is vastleggen wat er verdwijnt.
Walter de Mulder

Keuzelijst Lieve Blancquaert

Twee borsten : reconstructie van een vrouw

Twee borsten : reconstructie van een vrouw

Interviews met vrouwen die na de diagnose borstkanker en een operatie een borstreconstructie ondergingen, aangevuld met medische informatie.

Voorbij de grens : de wonderlijke tocht van 10 mensen over hun handicap heen

Voorbij de grens : de wonderlijke tocht van 10 mensen over hun handicap heen

Verslag in woord en beeld van de trektocht door Nicaragua die tien mensen met uiteenlopende lichamelijke handicaps gezamenlijk maakten.

Straftijd : getuigenissen van mijn lief, mijn kind, mijn ma, mijne chef en ik

Straftijd : getuigenissen van mijn lief, mijn kind, mijn ma, mijne chef en ik

Fotoboek over het leven in een Vlaamse gevangenis, met vraaggesprekken met personeelsleden, gedetineerden en hun familieleden.

Vrouw.

Vrouw.

Portretten in woord en beeld van vrouwen van boven de veertig.

Uit één vinger valt men niet : gedichten bij foto's van Lieve Blancquaert

Uit één vinger valt men niet : gedichten bij foto's van Lieve Blancquaert

Mijn status is positief : een dagboek in zwart-wit

Mijn status is positief : een dagboek in zwart-wit

Interviews met en foto's van hiv-gei͏̈nfecteerden in Afrika en Europa.

Insjallah, mevrouw : ontmoetingen (z)onder de boerka

Insjallah, mevrouw : ontmoetingen (z)onder de boerka

Journalistiek verslag in woord en beeld van het aan de buitenwereld onttrokken leven van vrouwen in Afghanistan, hun privéleven en diepste gedachten en verlangens.

Wedding day

Wedding day

Fotoboek over huwelijken in verschillende delen van de wereld.

Birth day : hoe de wereld zijn kinderen verwelkomt

Birth day : hoe de wereld zijn kinderen verwelkomt

Foto's en verhalen over hoe vrouwen over de gehele wereld moeder worden.

In godsnaam : terug naar het slotklooster

In godsnaam : terug naar het slotklooster

Voor de tv-reeks In Godsnaam verbleef Struyf bij de trappistinnen in Brecht. Drie jaar later keert ze terug om te onderzoeken waarom het slotklooster zo tot de verbeelding spreekt. Wie wil er vrijwillig achter slot en grendel leven? Wie wil er nog arm, kuis en gehoorzaam zijn?

Lieve Blancquaert : fotograaf

Lieve Blancquaert : fotograaf

Overzicht van het werk van de Vlaamse persfotografe (1963- ).

Zij en ik : het verhaal van een vriendschap

Zij en ik : het verhaal van een vriendschap

Dagboekaantekeningen over de bijzondere vriendschap tussen Annemie Struyf en haar hartsvriendin Magdalena, die samen een spirituele zoektocht ondernemen.

Niemand weet dat ik een mens ben : minderjarige vluchtelingen en hun verhaal

Niemand weet dat ik een mens ben : minderjarige vluchtelingen en hun verhaal

Erwin Mortier interviewt acht minderjarige asielzoekers die vanuit verschillende brandhaarden ter wereld naar België gevlucht zijn. Hij laat de jongeren van gemiddeld 15 jaar uit ondermeer Angola, Burundi, Koerdistan en Brazilië hun eigen verhaal vertellen. De verhalen worden begeleid door portretfoto's in kleur en zwart-wit van het leven in opvangcentra. Het boek is samengesteld op verzoek van een Belgische pleegzorgorganisatie.

Mijn zachtste huid : over leven met brandwonden

Mijn zachtste huid : over leven met brandwonden

Iemand : gepakt door Zuid-Afrika

Iemand : gepakt door Zuid-Afrika

Circle of life

Circle of life

Fotoboek met het hele leven als thema: geboorte, liefde en dood; foto's genomen in Belgie͏̈ en bijna twintig andere landen.

Keuzelijst Dirk Braeckman

Schwarzschild

Schwarzschild

Fotograaf Dirk Braeckman heeft zijn eigen interpretatie gegeven aan negatieven van oorlogsfoto's uit Wereldoorlog I. De negatieven kwamen toevallig in zijn handen en zijn afkomstig van diverse anonieme fotografen.

Keuzelijst Filip Claus

De bastaards van onze kolonie : verzwegen verhalen van Belgische metissen

De bastaards van onze kolonie : verzwegen verhalen van Belgische metissen

Tijdens de koloniale periode werden heel wat kinderen buiten het huwelijk geboren. Doorgaans tussen koloniale blanke vaders en zwarte moeders, maar af en toe was er ook een kind van een blanke vrouw en een zwarte man. Deze 'bastaards' werden door de koloniale overheden massaal in zogenaamde katholieke weeshuizen ondergebracht. In dit boek lezen we een 30-tal boeiende getuigenissen over dit doodgezwegen kapittel uit onze geschiedenis.

Filip Claus : een reisgids voor het land der blinden

Filip Claus : een reisgids voor het land der blinden

Overzicht van het werk van de Vlaamse fotojournalist.

Filip Claus 8005

Filip Claus 8005

Keuzelijst Odette Dereze

Germaine Van Parys - Odette Dereze 1918-1996 : de aanraking van de tijd

Germaine Van Parys - Odette Dereze 1918-1996 : de aanraking van de tijd

Keuzelijst Carl de Keyzer

Moments before the flood

Moments before the flood

Congo (belge)

Congo (belge)

Selectie van de vele foto's die de Vlaamse Magnumfotograaf in 2009 maakte tijdens een verblijf van tien maanden in Congo.

Trinity : tableaux d'histoire, tableaux de guerre, tableaux politiques

Trinity : tableaux d'histoire, tableaux de guerre, tableaux politiques

Zona : Siberian prison camps

Zona : Siberian prison camps

Europa

Europa

Met hulp van zwart-witte foto's wordt ter gelegenheid van de 500-jarige herdenking van de geboorte van Karel V getoond hoe de geschiedenis nog zichtbaar is in gewoonten, gebruiken en rituelen.

Keuzelijst Walter de Mulder

Land en Gezicht in Vlaanderen 1960-2000

Land en Gezicht in Vlaanderen 1960-2000

Keuzelijst Bieke Depoorter

I am about to call it a day

I am about to call it a day

Vroeger is een ander land : relaas van acht aangespoelde jonge levens

Vroeger is een ander land : relaas van acht aangespoelde jonge levens

Ou menya

Ou menya

Fotoimpressies van logeeradressen tijdens een reis door Rusland.

Keuzelijst Patrick De Spiegelaere

Patrick De Spiegelaere

Patrick De Spiegelaere

Overzicht van het werk van de Vlaamse fotograaf.

Het draagbare paradijs : wereldzangeressen en wereldverhalen van bij ons

Het draagbare paradijs : wereldzangeressen en wereldverhalen van bij ons

Negen interviews met zangeressen vanuit de hele wereld die zich om verschillende redenen in Belgie͏̈ gevestigd hebben.

Grote rituelen in de wereldgodsdiensten

Grote rituelen in de wereldgodsdiensten

Keuzelijst Filip Dujardin

Fictions 2007-2014

Fictions 2007-2014

Antwerp Central : world station

Antwerp Central : world station

Keuzelijst Martine Franck

Magnum's women photographers : Eve Arnold, Martine Franck, Susan Meiselas, Inge Morath, Marilyn Silverstone

Magnum's women photographers : Eve Arnold, Martine Franck, Susan Meiselas, Inge Morath, Marilyn Silverstone

Keuzelijst Harry Gruyaert

Roots : België 1970-1980

Roots : België 1970-1980

Made in Belgium

Made in Belgium

Kleurenfoto's uit de periode 1975-1990.

East : Moskou 1989

East : Moskou 1989

West : Los Angeles, Las Vegas 1981

West : Los Angeles, Las Vegas 1981

Keuzelijst Michiel Hendryckx

Niemands land : gedichten uit de Groote Oorlog

Niemands land : gedichten uit de Groote Oorlog

Bloemlezing uit het werk van de Britse 'War Poets' over de Eerste Wereldoorlog, met vertaling en illustraties.

Een mus in klei : uit het geheugen van een stad

Een mus in klei : uit het geheugen van een stad

Gent, de gedeelde stad

Gent, de gedeelde stad

Langs het kanaal

Langs het kanaal

Het Gravensteen, Gent : verhalen achter de stenen

Het Gravensteen, Gent : verhalen achter de stenen

Het verlangen naar Frankrijk

Het verlangen naar Frankrijk

Facing Japan

Facing Japan

Tien Vlaamse fotografen geven hun indruk van Japan vanuit eigen project en motivatie

Om Gent gedicht

Om Gent gedicht

Bundeling van meer dan honderd Gentse gedichten, van jong talent en gevestigde waarden, als hommage aan de Arteveldestad.

De kusttram : een veelzijdige kijk op de ontwikkeling van de Belgische kust

De kusttram : een veelzijdige kijk op de ontwikkeling van de Belgische kust

Dolen : onderweg in Europa

Dolen : onderweg in Europa

Brussel en de Vlaamse Rand : een verhaal van migraties en grenzen

Brussel en de Vlaamse Rand : een verhaal van migraties en grenzen

Het mooiste licht is tegenlicht

Het mooiste licht is tegenlicht

Overzicht van het leven en werk van de Belgische fotograaf.

Arm Wallonië : een reis door het beloofde land

Arm Wallonië : een reis door het beloofde land

Een Vlaamse journalist reist door Wallonie͏̈, interviewt mensen en schetst een beeld van de hedendaagse problematiek.

Blauwdruk België : de architecten van onze landsgrenzen

Blauwdruk België : de architecten van onze landsgrenzen

Herinneringen : veertig Vlamingen en hun geliefkoosd kunstwerk

Herinneringen : veertig Vlamingen en hun geliefkoosd kunstwerk

Keuzelijst Jimmy Kets

Facing Japan

Facing Japan

Tien Vlaamse fotografen geven hun indruk van Japan vanuit eigen project en motivatie

De wissel van de macht : kroniek van een Wetstraatwatcher

De wissel van de macht : kroniek van een Wetstraatwatcher

The graves are nice this time of year

The graves are nice this time of year

Ons Gantoise : een laatste blik op het Ottenstadion

Ons Gantoise : een laatste blik op het Ottenstadion

Niet Miss

Niet Miss

Backstagefoto's van enkele missverkiezingen in Belgie͏̈.

Volkscafés : vrouwentongen & mannenpraat

Volkscafés : vrouwentongen & mannenpraat

Fotoboek afgewisseld met essays over Vlaamse volkscafés.

Keuzelijst Filip Naudts

Guarda la fotografia : Filip Naudts : painter photographer

Guarda la fotografia : Filip Naudts : painter photographer

Homeless world cup : ze kunnen alleen maar winnen...

Homeless world cup : ze kunnen alleen maar winnen...

Keuzelijst Herman Selleslags

Herman Selleslags : foto's

Herman Selleslags : foto's

Leer mij ze kennen ... de Vlamingen

Leer mij ze kennen ... de Vlamingen

Leer mij ze kennen ... de Vlamingen

Leer mij ze kennen ... de Vlamingen

Wannes : hier is hem terug

Wannes : hier is hem terug

Vertrekkend vanuit urenlange gesprekken op de trein tussen Antwerpen en Berlijn, en gretig puttend uit het persoonlijk archief van de zanger, reconstrueert voormalig VRT-producer Dree Peremans het leven en werk van Wannes Van de Velde.

Herman van Veen, geknipt door Herman Selleslags

Herman van Veen, geknipt door Herman Selleslags

Fotoboek over Herman van Veen van de Vlaamse fotograaf Herman Selleslags (1938), met zwart-witfoto's van Van Veen op en naast het toneel.

Goedenavond beste kijkers : televisiekijken in zwart-wit

Goedenavond beste kijkers : televisiekijken in zwart-wit

Tranzyt Antwerpia : reis in het spoor van de Red Star Line

Tranzyt Antwerpia : reis in het spoor van de Red Star Line

De geschiedenis van Europa in de 20e eeuw aan de hand van een Poolse tiener die in 1911 naar Antwerpen reisde vanwaar miljoenen Europeanen naar de Verenigde Staten emigreerden.

Gainsbourg

Gainsbourg

Eerste oorspronkelijk Nederlandstalige Gainsbourg-biografie, met anekdotes van Belgen en Nederlanders. Over Gainsbourgs leven, de receptie van zijn werk in de Lage Landen en Heckes persoonlijke kennismaking met de artiest.

Herman Selleslags : archief 07

Herman Selleslags : archief 07

Memorie : anatomie van een cultuurbeleid 1961-2005

Memorie : anatomie van een cultuurbeleid 1961-2005

De joden van Antwerpen

De joden van Antwerpen

Grepen uit acht eeuwen geschiedenis van de joodse gemeenschap in Antwerpen, aangevuld en verlevendigd met beschouwingen over de holocaust in Belgie͏̈ en over de structuur van de hedendaagse Antwerpse joodse gemeenschap.

Julien Schoenaerts

Julien Schoenaerts

Fotoboek over de Vlaamse acteur (1925- ).

Keuzelijst Stephan Vanfleteren

Plots anders : opmerkelijke verhalen achter littekens

Plots anders : opmerkelijke verhalen achter littekens

Littekens maken een mens uniek. Ze vertellen, vaak ongewild, een deel van iemands levensverhaal. Petra De Pauw ging op zoek naar die verhalen en ontdekte dat onzichtbare littekens vaak pijnlijker zijn dan zichtbare.

Observatorium

Observatorium

Kennismaking met het werk van de Vlaamse beeldhouwer (1965- ).

Junior Bauwens : all 4 mom

Junior Bauwens : all 4 mom

Aller/retour : de grenzen van fort Europa

Aller/retour : de grenzen van fort Europa

Op zoek naar een beter leven komen er jaarlijks veel mensen vanuit diverse landen naar Europa. De auteurs bezochten de asielcentra die als wachtposten langs de Europese grenzen opgetrokken werden en gingen op zoek naar de bron van de migratiestroom in kleine Afrikaanse vissersdorpjes. Ze spraken niet alleen met de officiële instanties die de stroom van nieuwkomers moeten kanaliseren, maar lieten ook de gelukszoekers zelf aan het woord.

De dingen der helaasheid

De dingen der helaasheid

Merckxissimo

Merckxissimo

Beschrijving van leven en carrière van de Belgische wielrenner Eddy Merckx, voorzien van veel foto's.

Portret 1989-2009

Portret 1989-2009

Zwart-witfoto's van de Vlaamse fotograaf van bekende Nederlanders en Vlamingen uit de culturele wereld, sport, politiek en religie.

Schrijvers gaan niet dood

Schrijvers gaan niet dood

Interviews met oudere Nederlandstalige schrijvers.

Onze vissers : het DNA van het zilte leven

Onze vissers : het DNA van het zilte leven

De erfenis van Briek

De erfenis van Briek

Futur simple : de kinderen van Congo

Futur simple : de kinderen van Congo

Portretten in woord en beeld van Congolese jongeren.

En avant, marche! : ode aan de fanfare, parel van de volkscultuur

En avant, marche! : ode aan de fanfare, parel van de volkscultuur

Atlantic Wall

Atlantic Wall

Fotoboek over de tijdens de Tweede Wereldoorlog aangelegde Duitse versterkingen langs de West-Europese kust, heden ten dage sterk in verval en overwoekerd door de natuur.

Facing Japan

Facing Japan

Tien Vlaamse fotografen geven hun indruk van Japan vanuit eigen project en motivatie

Schrijvers gaan niet dood

Schrijvers gaan niet dood

Interviews met oudere Nederlandstalige schrijvers.

Het beste moet nog komen

Het beste moet nog komen

Radio-interviews met bekende Nederlanders en Vlamingen.

De Rode Duivels

De Rode Duivels

Achter de wolken

Achter de wolken

Een man en een vrouw die in hun studententijd verliefd op elkaar waren, ontmoeten elkaar na vele jaren weer.

Charleroi : il est clair que le gris est noir, mais Charleroi sera blanc, un jour

Charleroi : il est clair que le gris est noir, mais Charleroi sera blanc, un jour

De Ronde : een zondag in april

De Ronde : een zondag in april

Bobbejaan Schoepen

Bobbejaan Schoepen

Biografie van Bobbejaan Schoepen (1925-2010), geschreven door zijn zoon Tom. Het boek geeft niet alleen een beeld van de veelzijdigheid van Bobbejaan Schoepen, het is ook een nostalgische onderdompeling in een periode van vlak voor de Tweede Wereldoorlog tot begin jaren 1960. Daarnaast komen de oprichting en uitbouw van zijn levenswerk, Bobbejaanland aan bod.

Tot ziens! : over loslaten en afscheid nemen

Tot ziens! : over loslaten en afscheid nemen

Anna is ongeneeslijk ziek en spreekt met haar moeder over afscheid nemen en doodgaan. Met tekeningen in kleur en foto's in zwart-wit. Vanaf ca. 12 jaar.

Susan Sontag (1933-2004)

We leven in een nostalgische tijd, en foto’s kunnen onze nostalgie actief stimuleren. Fotografe is een elegische kunst, een kunst die verbonden is met de avondschemering. De meest gefotografeerde dingen zijn, juist doordat ze zijn gefotografeerd, heel even door een zeker pathos aangeraakt. Een lelijk of grotesk onderwerp kan ontroerend zijn doordat de aandacht van de fotograaf het een eigen waardigheid heeft verleend. Een mooi onderwerp kan het onderwerp van droevige gevoelens worden doordat het oud of vervallen is, of niet meer bestaat. Alle foto's zijn een memento mori. Een foto nemen betekent: deelnemen aan de sterfelijkheid, kwetsbaarheid of veranderlijkheid van iemand (of iets) anders sterfelijkheid, kwetsbaarheid of veranderlijhheid van iemand (of iets) anders. Door dit moment uit zijn context los te snijden en roerloos vast te leggen, getuigen alle foto's van het onverbiddelijk verstrijken van de tijd.

Susan Sontag, In : Over fotografie

Sontag

België scherpgesteld

In de vijf thematische films van België scherpgesteld worden tientallen Belgische topfotografen op hun beurt geportretteerd, elk met hun persoonlijke verhaal, hun drijfveren en emoties. Van Paul Van den Abeele en Odette Dereze, over Herman Selleslags en Herman Van den Boom tot Carl De Keyzer en Stephan Vanfleteren.

Het gaat achtereenvolgens over de fotografie van de actualiteit (persfotografie), documentaire fotografie, fotografie van de Belg in zijn vrije tijd, fotografie van de ziel van ons land (de ‘Belgitude’) en de conceptuele fotografie (die ideeën in beelden vat). Een panoramisch beeld van de Belgische fotografie sinds 1945.

Kunnen we iets verbeteren aan deze pagina? Laat het ons weten.