Memento mori

Dodenakkers – kerkhoven en begraafplaatsen – dragen een bijzondere betekenis.

Juist op de plaats waar de dood heerst worden we geconfronteerd met de essentie van het leven.

Het zijn rituele plekken waar met tekens in steen en brons de herinnering aan de geliefden wordt bewaard.

Toch vind je er ook rust en verstilling.

Gent telt 18 begraafplaatsen, waaronder de bekende Campo Santo, Westerbegraafplaats en Zuiderbegraafplaats.

In de reeks Gentlezingen sprak An Hernalsteen, auteur van het boek De Westerbegraafplaats van Gent, op 9 mei 2019 in de Krook over de kerkhoven van Gent. Beluister hier haar lezing. 

Tussen 3 en 5 oktober 2019 gaat in Gent de internationaal ASCE 2019 Conference door. Hier lees je het programma.

Memento Mori - Gedenk te sterven

 

Zwijgen als het graf een waarborg?

hangt er van af.

niet alle graven zwijgen even erg.

 

er zijn graven die stamelen.

er zijn er die schreeuwen.

ja dansen zouden als ze konden

 

terwijl er ook graven bestaan

die sprekender zijn dan de daarin

begravene ooit is geweest.

 

Gust Gils

 

Graf van de familie Van Outrive - Westerbegraafplaats © Stad Gent - Rudy Vande Voorde ​
Graf van de familie Van Outrive - Westerbegraafplaats © Stad Gent - Rudy Vande Voorde ​

Dodenakkers

Begraafplaatsen in Europa

Begraafplaatsen in Europa

Overzicht van de historische en hedendaagse funeraire cultuur in Europa en van bijzondere graven en begraafplaatsen.

Rituelen en gewoonten in Europa

Rituelen en gewoonten in Europa

Overzicht van de historische en hedendaagse funeraire cultuur in Europa en van bijzondere graven en begraafplaatsen.

Ook U wacht ik : begraafplaatsen in Europa en hun geschiedenis

Ook U wacht ik : begraafplaatsen in Europa en hun geschiedenis

Een publicatie waarin de overeenkomsten en verschillen in funeraire traditie in uiteenlopende Europese regio's, culturen en tijden worden behandeld. (NBD-Biblion)

R.I.P. : aspecten van 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen

R.I.P. : aspecten van 200 jaar begrafeniscultuur in Vlaanderen

De toediening van de laatste sacramenten, thuis sterven en er opgebaard worden in een rouwkapel, de dodenwake, het kisten door de dorpstimmerman, het perspectief van hemel, hel of vagevuur,... het lijkt wel alsof de Vlaamse traditionele begrafeniscultuur in de loop van de 20ste eeuw zelf een stille dood is gestorven. In de hedendaagse pluriforme en multiculturele samenleving is de traditionele Vlaamse begrafeniscultuur grondig veranderd. Deze bundel belicht vanuit verschillende invalshoeken diverse aspecten van de begrafeniscultuur in Vlaanderen. (flaptekst)

Memento Mori : de begraafplaats als educatieve ruimte : een handreiking voor bemiddelaars

Memento Mori : de begraafplaats als educatieve ruimte : een handreiking voor bemiddelaars

Gedenk te sterven. Memento Mori is een inspiratie- en een leesboek bestemd voor iedereen die de begraafplaats door heel andere ogen wil zien. (flaptekst)

Geheimen van de doden : het verleden ontrafeld aan de hand van tombes, graven en mummies

Geheimen van de doden : het verleden ontrafeld aan de hand van tombes, graven en mummies

Populair-wetenschappelijk, archeologisch overzicht.

Funerair lexicon : encyclopedisch woordenboek over de dood

Funerair lexicon : encyclopedisch woordenboek over de dood

Verklarend woordenboek van gebruiken, termen en uitdrukkingen die in verband staan met dood en begraven.

Eeuwigdurend aandenken

Eeuwigdurend aandenken

Begraafplaatsen zijn bijzondere plekken van rouw en troost, herinnering en bezinning, stilte en innerlijke rust. Zij vertellen ook veel over de cultuur en tradities van die specifieke lokale bevolking: hoe herinnert zij hun doden? De Gentse fotograaf Carl Uytterhaegen werkt aan langlopende documentaire reeksen. In het foto-essay Eeuwigdurend aandenken verzamelde hij een 50-tal van de duizenden foto’s die hij tussen 1970 en 2004 maakte op zijn reizen over 5 continenten. Zijn gestileerde zwart-wit foto’s geven een eigenzinnige kijk op een universeel ritueel. Een zoektocht naar eeuwigheid ondanks de zichtbare vergankelijkheid en eindigheid?

Gent en België

In steen en brons van leven en dood : inventaris van de waardevolle grafmonumenten en portretgalerij van verdienstelijke personen rustend op de begraafplaatsen van de Stad Gent

In steen en brons van leven en dood : inventaris van de waardevolle grafmonumenten en portretgalerij van verdienstelijke personen rustend op de begraafplaatsen van de Stad Gent

Een volledige inventaris waarin ook opmerkelijke graven uit recente tijd zijn opgenomen. Een gids van het meest waardevolle op onze zeventien openbare begraafplaatsen en als een handleiding voor alles wat op korte of op langere termijn om bescherming vraagt. Het eerste deel belicht de kunsthistorische kant en is het resultaat van het onderzoek naar de artistieke en documentaire waarde van de grafmonumenten, ongeacht de personen die er onder rusten. Het tweede deel bevat korte biografieën, niet alleen van personen vermeld in het eerste deel, maar ook van veel andere bekende figuren die onder bescheidener grafzerken rusten. Daardoor groeide dit deel uit tot een boeiende portretgalerij van beroemde en verdienstelijke figuren die de laatste honderd jaar in het Gentse hebben geleefd en gewerkt. (Uit de inleiding)

De Westerbegraafplaats van Gent

De Westerbegraafplaats van Gent

In De Westerbegraafplaats van Gent beschrijft Hernalsteen de geschiedenis van het kerkhof en van enkele belangrijke monumenten. In 1872 sprak de bisschop een 'banvloek' uit over dit geuzenkerkhof. Overledenen van alle godsdiensten werden er immers naast elkaar begraven, een keuze van het toenmalige stadsbestuur. Dat betekende dat de begraafplaats als geheel niet gewijd kon worden. Het was het begin van de zogenaamde 'kerkhovenoorlog'. Op de Westerbegraafplaats vind je de graven van beroemde Gentenaren, waaronder Edmond Van Beveren, Frits Van den Berghe, Geo Verbanck en Napoleon Destanberg.

Het Campo Santo van Sint-Amandsberg

Het Campo Santo van Sint-Amandsberg

Het Campo Santo van Sint-Amandsberg wordt vaak bestempeld als één van de merkwaardigste begraafplaatsen in Vlaanderen. In elk geval vind je er een uitzonderlijke concentratie aan vaak indrukwekkende gedenktekens van figuren die in het culturele, economische en politieke leven een vooraanstaande rol gespeeld hebben. Over deze “heldenheuvel" bestaan naast talrijke hiaten nog heel wat misvattingen. (uit de inleiding)

Campo-Santoblommen : geplukt te Sint-Amandsberg Gent

Campo-Santoblommen : geplukt te Sint-Amandsberg Gent

Levensschetsen van een tachtigtal figuren: kunstenaars, geleerden, sociale werkers, Vlaamse strijders, politici, volksmensen, journalisten van Sint-Amandsberg, Gent, Knokke, Brussel, Avignon en elders. Het kerkhof te Sint-Amandsberg is het enige in het Nederlandse taalgebied, dat Campo-santo genoemd wordt, omdat er zoveel voorname personen rusten! Het Italiaanse woord Campo-santo betekent: heilig veld. Deze benaming, oorspronkelijk voorbehouden aan de Sint-Amandsheuvel, is thans toepasselijk op gans de dodenakker. (uit de inleiding)

Het Campo Santo in 131 levensverhalen

Het Campo Santo in 131 levensverhalen

Op de lijst van graven die door het Beschermcomité Campo Santo worden beschermd, prijken zo'n honderd dertig namen van belangrijke figuren uit de wereld van kunst en cultuur, wetenschap, politiek en industrie. Bovendien geeft de artistieke relevantie van vele grafmonumenten aan dit kerkhof een meerwaarde: het is bijna een openluchtmuseum. Oorspronkelijk werd met de benaming Campo Santo enkel de Kapelleberg tussen kerk en kapel bedoeld, waar trouwens de meeste beschermde graven te situeren zijn. De necropool bestaat meer dan honderdvijftig jaar en telt ongeveer zevenduizend graven. Sinds ruim veertig jaar stelt het Beschermcomité Campo Santo zich tot doel bepaalde graven te beschermen en te restaureren, en de herinnering levendig te houden aan diegenen die er begraven zijn. (uit de inleiding)

Onder het Sint-Pietersplein : Gent : van hoogadellijke begraafplaats tot parking

Onder het Sint-Pietersplein : Gent : van hoogadellijke begraafplaats tot parking

Over zeven "luxe" graven die in de middeleeuwse monnikenkerk van Sint-Pieters werden teruggevonden. Maar wie kreeg er een laatste rustplaats en waarom werden de overledenen in de kerk begraven en niet in het uitgestrekte atrium voor de kerk? Uitgangspunt van het verhaal vormt het archeologische onderzoek, een onderdeel van de grootschalige opgravingen op het Sint-Pietersplein die van juli 2002 tot mei 2006 plaatsvonden en geleid werden door de Dienst Stadsarcheologie van de Stad Gent. (flaptekst)

Archiefbeelden Schoonselhof

Archiefbeelden Schoonselhof

Schoonselhof nu! : een eigentijdse visie op de Antwerpse necropool

Schoonselhof nu! : een eigentijdse visie op de Antwerpse necropool

Beschrijving van de begraafplaats in Antwerpen in woord en beeld.

Hier rust : bijzondere graven en begraafplaatsen, van Campo Santo tot Schoonselhof

Hier rust : bijzondere graven en begraafplaatsen, van Campo Santo tot Schoonselhof

Deze inventaris biedt een staalkaart van de topstukken van het funerair archeologisch erfgoed in België, met onder meer aandacht voor graven van bekende Belgen. Grafmonumenten in Brugge (Assebroek), Gent (Westerbegraafplaats, Campo Santo), Brussel (Elsene, Schaarbeek), Antwerpen (Schoonselhof) en Luik.

Flanders fields

All beautiful in Flanders fields : de ultieme belevenis van de grote oorlog = the ultimate experience of the Great War

All beautiful in Flanders fields : de ultieme belevenis van de grote oorlog = the ultimate experience of the Great War

Fotoboek over begraafplaatsen en monumenten in Vlaanderen die herinneren aan de Eerste Wereldoorlog; voorzien van korte teksten en oorlogspoëzie.

Cemeteries of the Great War by Sir Edwin Lutyens

Cemeteries of the Great War by Sir Edwin Lutyens

De Britse architect Sir Edwin Lutyens (1869-1944) ontwerpt na de Eerste Wereldoorlog 140 begraafplaatsen voor de gesneuvelde soldaten in het landschap van Vlaanderen en Noord-Frankrijk. De reeks begraafplaatsen vormt als het ware een afdruk van het voormalige strijdfront op de kaart van Europa. Alle zijn ze vormgegeven volgens een van te voren vastgesteld aantal principes, zoals een uniforme grafsteen, een grote altaarsteen en een groot kruis. Door het verschil in grootte, ligging en herkomst zijn het echter allemaal unieke variaties op de gekozen thema¿s. Opvallend zijn de zorgvuldige situering in het landschap, de afwisselende keuze van bomen en beplanting en de architectuur van de poort- en schuilgebouwen. (flaptekst)

De Duitse begraafplaats in Langemark

De Duitse begraafplaats in Langemark

Soldatenfriedhof Langemarck : geschiedenis en mythe van een militaire begraafplaats

Soldatenfriedhof Langemarck : geschiedenis en mythe van een militaire begraafplaats

Stille steden van Flanders Fields : gids voor de WO I-begraafplaatsen in West-Vlaanderen

Stille steden van Flanders Fields : gids voor de WO I-begraafplaatsen in West-Vlaanderen

500.000 soldaten stierven in de Westhoek, afgeslacht in de modder van Flanders Fields. Tot vandaag wordt hun ontroerende verhaal verteld door het West-Vlaamse landschap, bezaaid met begraafplaatsen en monumenten die de Grote Oorlog in herinnering brengen. Dit boek vertelt het verhaal van álle WO I-begraafplaatsen in West-Vlaanderen, van Tyne Cot Cemetery tot de Duitse begraafplaats in Langemark, van Lijssenthoek Military Cemetery tot de Belgische Militaire Begraafplaats in De Panne. (flaptekst)

Silent fields : gedenkplaatsen van de Grote Oorlog = memorial sites of the Great War

Silent fields : gedenkplaatsen van de Grote Oorlog = memorial sites of the Great War

De rust en mystiek van de oorlogsgraven in de Westhoek Bart Heirweg fotografeerde en documenteerde twee jaar lang de oorlogskundige sites en landschappen in de Westhoek op esthetische en historische wijze. Heirweg geeft een hedendaagse impressie van deze historische locaties en gebeurtenissen. (flaptekst)

Sporen van de Grote Oorlog : 33 WO I hotspots in West-Vlaanderen

Sporen van de Grote Oorlog : 33 WO I hotspots in West-Vlaanderen

Overzicht van 50 West-Vlaamse plekjes waar de Eerste Wereldoorlog zijn sporen naliet. - Inclusief boeiende verhalen. Wist u bijvoorbeeld dat - in Komen-Waasten voetballen worden neergelegd bij het kruis ter herdenking van het Kerstbestand 1914? - op de Belgische begraafplaats in Brugge vooral slachtoffers liggen van de Spaanse griep, vaak gestorven nà de Wapenstilstand? - in Roeselare op één plek de unieke combinatie te vinden is van Britse, Franse en Belgische WO I-begraafplaats?. (flaptekst)

Verrassende sporen van de Grote Oorlog : 33 minder bekende WOI-hotspots in West-Vlaanderen

Verrassende sporen van de Grote Oorlog : 33 minder bekende WOI-hotspots in West-Vlaanderen

De grote oorlog, toen en nu : W.O. I in monumenten en begraafplaatsen

De grote oorlog, toen en nu : W.O. I in monumenten en begraafplaatsen

Het relaas van de Grote Oorlog, verteld aan de hand van de vaak zeer mooie en dramatische gedenkplaatsen verspreid over het hele Belgische grondgebied. De specifieke aanpak van dit boek, opgevat binnen zowel een chronologisch als geografisch kader, levert een uniek inzicht op, omdat het aantal graven gestaag toeneemt met het voortschrijdende oorlogsgeweld. Het boek voert de lezer honderd jaar terug in de tijd en brengt hem oog in oog met gebeurtenissen die het aanzien van de wereld hebben veranderd. (flaptekst)

De soldaten van de Amerikaanse militaire begraafplaats Flanders Field

De soldaten van de Amerikaanse militaire begraafplaats Flanders Field

Buitenland

Ook U wacht ik : begraafplaatsen in Europa en hun geschiedenis

Ook U wacht ik : begraafplaatsen in Europa en hun geschiedenis

Publicatie waarin de overeenkomsten en verschillen in funeraire traditie in uiteenlopende Europese regio's, culturen en tijden worden behandeld. (NBD Biblion)

Dodenakkers : kerkhoven, begraafplaatsen, grafkelders en grafmonumenten in Nederland

Dodenakkers : kerkhoven, begraafplaatsen, grafkelders en grafmonumenten in Nederland

Van de 24 hoofdstukken zijn er twaalf gewijd aan om de een of andere reden opmerkelijke begraafplaatsen in de twaalf provincies van Nederland; de andere twaalf gaan over ernstige zaken als de geschiedenis van het begraven (en cremeren), de rituelen die in het christendom, jodendom, islam en hindoei͏̈sme gebruikelijk zijn bij het begraven (of cremeren) en militaire begraafplaatsen. © NBD Biblion

Het groot gedenkboek : gedenkplaatsen toen, nu, straks : zoektocht door het ritueel landschap

Het groot gedenkboek : gedenkplaatsen toen, nu, straks : zoektocht door het ritueel landschap

Nederland gedenkt anno nu compleet anders dan een eeuw geleden. Het Rituele Landschap van geboren worden, sterven, herdenken en herinneren van dierbaren zal na ons weer verrassend anders zijn. Een pluriform redactieteam kreeg de gezamenlijke vraag mee: 'Hoe gedenken we?'. Hoe gaan we met het fenomeen dood en onze doden om? Hoe rouwen wij? Hoe doen we dat in relatie met ons geloof, overtuiging of intuïtie? Een ontroerende, serieuze kijkwijzer en een doorlopend leesboek in een gevoelige materie. (flaptekst)

Onderaards Rome : een speurtocht naar de wortels van het christendom in de catacomben van de eeuwige stad

Onderaards Rome : een speurtocht naar de wortels van het christendom in de catacomben van de eeuwige stad

Christelijke en joodse onderaardse begraafplaatsen in Rome uit de late tweede tot vijfde eeuw.

Rust in Rome : wandelen langs dodenakkers, grafkerken, catacomben, mausolea en andere plaatsen van eeuwige rust

Rust in Rome : wandelen langs dodenakkers, grafkerken, catacomben, mausolea en andere plaatsen van eeuwige rust

De gids is vooral geschikt voor mensen die de belangrijkste bezienswaardigheden van Rome al enigszins kennen en zich wat verder willen verdiepen in de geschiedenis van de stad. © NBD Biblion

Praag laat je niet los : de begraafplaatsen in Praag als geschiedenisboek

Praag laat je niet los : de begraafplaatsen in Praag als geschiedenisboek

In deze gids voor begraafplaatsen in Praag worden achtereenvolgens heersers, joden, Pragenaars en kunstenaars behandeld. Kerken, oude en nieuwe begraafplaatsen passeren de revue. De geschiedenis van Praag wordt er doorheen geweven. Hradcany, Vysehrad, de Oude Joodse Begraafplaats zijn bekend. (NBD Biblion)

Beroemde doden van Père Lachaise en andere begraafplaatsen van Parijs

Beroemde doden van Père Lachaise en andere begraafplaatsen van Parijs

Francofiel Guus Luijters voert de lezers langs de graven van beroemde doden op de drie grote begraafplaatsen van Parijs: Père Lachaise, Montmartre en Montparnasse, en op een drietal kleinere. Over iedere overledene – dichters (onder wie Apollinaire en Heine) en schrijvers (als Proust en Soupault), schilders (als Degas en Modigliani), tekenaars (als Steinlen) en beeldhouwers (als Brancusi), chansonniers (als Bécaud en Piaf) en componisten (als Berlioz en Kosma), acteurs (als Bernhardt) en danseressen (als Avril en La Goulue), en personen die op andere terreinen roem verworven hebben (zoals maarschalk Ney, waterbouwkundige Lesseps, fotograaf en ballonvaarder Nadar, schaakgrootmeester Aljechin) – vertelt hij iets: nu eens een treffende anekdote, dan weer een belangrijke gebeurtenis uit hun leven, een kenschets van hun werk, of hoe zij aan hun einde zijn gekomen. (NBD Biblion)

Wandelen over Londense kerkhoven : de dodenakkers en hun legendarische bewoners

Wandelen over Londense kerkhoven : de dodenakkers en hun legendarische bewoners

Over zeven begraafplaatsen die omstreeks 1835 werden aangelegd rond Londen. Steeds worden eerst de geschiedenis en sfeer van een kerkhof belicht, waarna de monumenten, levens/verdiensten van bekendere doden -vooral politici, vorsten, schrijvers, toneelspelers en wetenschappers- worden beschreven © NBD Biblion

Begraven en begraafplaatsen : monumenten van ons bestaan

Begraven en begraafplaatsen : monumenten van ons bestaan

Dit boek is een boeiende kennismaking met het funeraire erfgoed van Nederland, met zijn rijke uitvaartgeschiedenis van grafheuvels in het landschap tot zerken in de kerk en begraafplaatsen buiten de stad. Met contrasten tussen rijk en arm, romantische begraafplaatsen en strak geordende rijen, privé-begraafplaatsen en massale erevelden. Met verschillen in religieuze uitingen. Met rituelen en symbolieken van oudsher, die de eeuwen hebben overleefd. Met hedendaagse ontwikkelingen, die de dood weer bij ons leven betrekken. (achterflap)

Grafmonumenten

In steen en brons van leven en dood : inventaris van de waardevolle grafmonumenten en portretgalerij van verdienstelijke personen rustend op de begraafplaatsen van de Stad Gent

In steen en brons van leven en dood : inventaris van de waardevolle grafmonumenten en portretgalerij van verdienstelijke personen rustend op de begraafplaatsen van de Stad Gent

Een volledige inventaris waarin ook opmerkelijke graven uit recente tijd zijn opgenomen. Een gids van het meest waardevolle op onze zeventien openbare begraafplaatsen en als een handleiding voor alles wat op korte of op langere termijn om bescherming vraagt. Het eerste deel belicht de kunsthistorische kant en is het resultaat van het onderzoek naar de artistieke en documentaire waarde van de grafmonumenten, ongeacht de personen die er onder rusten. Het tweede deel bevat korte biografieën, niet alleen van personen vermeld in het eerste deel, maar ook van veel andere bekende figuren die onder bescheidener grafzerken rusten. Daardoor groeide dit deel uit tot een boeiende portretgalerij van beroemde en verdienstelijke figuren die de laatste honderd jaar in het Gentse hebben geleefd en gewerkt. (Uit de inleiding)

De Westerbegraafplaats van Gent

De Westerbegraafplaats van Gent

Over de rijke diversiteit aan grafvormen op het ‘geuzenkerkhof’.

Funeraire kunst

Funeraire kunst

De dood in kinderschoenen

De dood in kinderschoenen

In funeraire inventarissen en publicaties is er zelden aandacht voor kindergraven. Deze graven belichten nochtans een uniek verhaal binnen onze funeraire en maatschappelijke geschiedenis. Nu eens worden kindergraven rigoureus geruimd, dan weer 'voor eeuwig' onaangeroerd gelaten. (flaptekst)

RIP : funeraire monumenten van beroemde Vlamingen

RIP : funeraire monumenten van beroemde Vlamingen

Denkers in de grond : een homerun langs 40 graven

Denkers in de grond : een homerun langs 40 graven

Korte verslagen van bezoeken aan de grafsteden van beroemde Europese filosofen.

Graftombes van de eeuwigheid

Graftombes van de eeuwigheid

De grote megalithische monumenten van Bretagne en Ierland. Etruskische begraafplaatsen, de Schat van Agamemnon, de Grote piramide van Cheops, het graf van Toetanchamon, het terracottaleger van de Qin-dynastie en het graf van de Heer van Sipán… (achterflap)

Herinneringen in steen : 300 laatste rustplaatsen van onmiskenbare beroemdheden uit de geschiedenis van de Westerse beschaving met een kort biografisch overzicht

Herinneringen in steen : 300 laatste rustplaatsen van onmiskenbare beroemdheden uit de geschiedenis van de Westerse beschaving met een kort biografisch overzicht

Graven en grafmonumenten van 300 bekende personen uit heden en verleden. De beroemdheden varie͏̈ren van schilders, schrijvers, politici en staatshoofden tot wetenschappers, en zijn chronologisch naar sterfjaar gerangschikt. Daarnaast is een tiental kleurenfoto's van beroemde kerkhoven in Europa en de VS opgenomen en wordt grafsymboliek uitgelegd. (NBD Biblion)

Versteend verdriet : symbolen en gedichten op grafstenen

Versteend verdriet : symbolen en gedichten op grafstenen

Verklaring van zinnebeelden op grafstenen uit de negentiende en de eerste helft van de twintigste eeuw en dan ook nog vrijwel uitsluitend uit de meest noordelijke provincies.

Schrijversgraven

Een literaire roadtrip : in 30 dagen langs 100 schrijversgraven

Een literaire roadtrip : in 30 dagen langs 100 schrijversgraven

Verslag in woord en beeld van een tocht langs honderd graven van Nederlandstalige schrijvers en dichters.

O en voorgoed voorbij : langs graven van Nederlandse schrijvers

O en voorgoed voorbij : langs graven van Nederlandse schrijvers

Beknopte informatie over de graven en laatste dagen van enkele bekende Nederlandse schrijvers.

Tumbas : graven van dichters en denkers

Tumbas : graven van dichters en denkers

Overpeinzingen bij en foto's van graven van bekende schrijvers uit de wereldliteratuur.

Behoudens deze steen

Behoudens deze steen

Gids voor schrijversgraven in Nederland en Vlaanderen.

DVD

Oorlogsgraven : elk oorlogsgraf heeft een verhaal

Oorlogsgraven : elk oorlogsgraf heeft een verhaal

Op initiatief van de Oorlogsgravenstichting worden ruim 180.000 Nederlandse oorlogsslachtoffers herdacht. Zowel militairen als burgers liggen begraven in oorlogsgraven verspreid over de wereld. Het gaat over vooral slachtoffers van Wereldoorlog II, maar ook over conflicten daarna, zoals in voormalig Nederlands-Indië en recente vredesmissies.

Forever

Forever

Deze Nederlandse documentaire van Heddi Honigmann uit 2006 is voornamelijk gefilmd op de Parijse begraafplaats Père-Lachaise. Honigmann laat de betekenis zien van enkele gestorven kunstenaars in het leven van hun bewonderaars. Ze volgt de bewonderaars en laat hen aan het woord. Maar ook onbekende mensen doen hun verhaal. (achterflap)

Poëzie

Een zucht als vluchtig eerbetoon : funeraire gedichten uit de moderne Nederlandse poëzie

Een zucht als vluchtig eerbetoon : funeraire gedichten uit de moderne Nederlandse poëzie

De eenzame uitvaart : veertig verhalen en gedichten bij vergeten levens

De eenzame uitvaart : veertig verhalen en gedichten bij vergeten levens

Verhalen over veertig mensen die in Antwerpen zijn overleden zonder nabestaanden, met de gedichten die tijdens hun uitvaart zijn voorgedragen in het kader van een sociaal en literair project, De Eenzame Uitvaart.

De eenzame uitvaart : hoe dichters eenzame doden op hun laatste tocht vergezellen

De eenzame uitvaart : hoe dichters eenzame doden op hun laatste tocht vergezellen

Elk jaar overlijden in Amsterdam ongeveer vijftien mensen van wie niemand, afgezien van vier dragers en een medewerker van de Sociale Dienst, de begrafenis bijwoont: junks, verwaarloosde bejaarden, illegalen, zwervers, professionele dronkenlappen. De Poule des Doods is een groep dichters die bij toerbeurt een eenzame uitvaart bijwonen om daar een speciaal voor de overledene geschreven gedicht voor te dragen. (flaptekst)

Ik weet niet goed tot wie ik spreek : de gedichten van De Eenzame Uitvaart

Ik weet niet goed tot wie ik spreek : de gedichten van De Eenzame Uitvaart

Gedichten geschreven voor mensen die in alle eenzaamheid begraven werden.

Hier besta ik : in eenzaamheid gestorven

Hier besta ik : in eenzaamheid gestorven

Gesprekken met dichters die een laatste gedicht schrijven voor in eenzaamheid overleden mensen.

Kon uit de dood ik die éne doen keren : getuigenissen bij het verlies van een naaste : teksten uit de Nederlandstalige literatuur

Kon uit de dood ik die éne doen keren : getuigenissen bij het verlies van een naaste : teksten uit de Nederlandstalige literatuur

Ik heb alleen woorden : de honderd meest troostrijke gedichten over afscheid en rouw uit de Nederlandse poëzie

Ik heb alleen woorden : de honderd meest troostrijke gedichten over afscheid en rouw uit de Nederlandse poëzie

Kerkhof

Een herfstdag tegen Allerzielen,

het was niet anders dan het was:

de zon, de bladeren die vielen,

het hek, de zerken en het gras.

 

 

Ik had een tijdje rondgezworven

voor ik haar graf gevonden had,

want er wordt toch nog meer gestorven

dan je zou denken in zo'n stad.

 

En half beschaamd en half bewogen

- je ziet jezelf een beetje staan –

heb ik verwonderd overwogen

hoe vreemd de dingen altijd gaan,

 

hoe onverbiddelijk de liefde

verband houdt met verdriet en rouw,

en of ik als zij nu nog leefde

nog zoveel om haar geven zou.

 

En nimmer was het dichter bij me

en nimmer verder van mij af,

het denken over de geheimen,

de gruwelijke, van het graf.

 

 

JEAN PIERRE RAWIE

Forever

Trailer van Heddy Honigmann’s FOREVER - Over het kerkhof Père Lachaise in Parijs

Kunnen we iets verbeteren aan deze pagina? Laat het ons weten.